Er zijn tegenwoordig N-VA’ers die dwepen met koning Filip. Als je zo een uitzonderlijk goede koning hebt, dan moet je niet meer pleiten voor een republiek, zeggen ze. Dan stel ik me de vraag: is het echt zo moeilijk om koning te zijn?
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Die man wordt omringd door een legertje van medewerkers. Alles wat hij doet of zegt, is grondig voorbereid. Hij wordt nooit geconfronteerd met lastige journalisten. Hij loopt niet het risico dat hij in een politiek praatprogramma op een listige vraag een dom en geïmproviseerd antwoord zal geven, dat hem de rest van zijn leven zal achtervolgen.
Hij moet nooit balorige leden van de oppositie in het parlement trotseren. Hij moet aan niemand verantwoording afleggen en wordt nooit geëvalueerd. Vriendelijk lachen naar de mensen, handjes schudden en voorgekauwde tekstjes debiteren, meer moet dat niet zijn. Tijdens het bekijken van de uitstekende VRT-documentaire over Eddy Wally, maakte ik me de bedenking dat hij de perfecte koning geweest zou zijn.
Constitutionele fraude
Hoe poepsimpel zijn job ook is, toch is het blunderboek van koning Filip allerminst leeg. Al een jaar na zijn aanstelling ging hij uit de bocht naar aanleiding van het huwelijk van prins Amedeo (de zoon van prinses Astrid). Volgens de Grondwet verliest een prins die huwt zonder toestemming van de koning zijn recht op de troon. Prins Amedeo huwde op 5 juli 2014 zonder die toestemming te vragen. Maar in september 2015 veranderde koning Filip van gedacht en werd die toestemming toch gegeven via een koninklijk besluit. Dit was manifest ongrondwettelijk. De Grondwet bepaalt immers dat zo een toestemming na het huwelijk enkel kan worden gegeven door het parlement.
Eddy Wally had de perfecte koning kunnen zijn
Het waren de N-VA-Kamerleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters die deze constitutionele fraude aan het licht brachten. Hiermee haalden ze zich niet alleen de woede van het Paleis op hun hals, maar ook van hun eigen minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. De onthulling van Vuye en Wouters was immers een inbreuk op de ‘wapenstilstand’ tussen de koning en de N-VA tijdens de Zweedse periode. Het incident was een van de redenen waarom het flamingantische duo in 2016 naar de uitgang van de partij werd geduwd.
Begin 2020 volgde een tweede blunder, tijdens de moeizame regeringsvorming na de verkiezingen van 2019. In zo een periode moet de koning eigenlijk enkel maar doen wat een meerderheid van partijvoorzitters vraagt. Maar op 31 januari meent koning Filip soloslim te moeten spelen en maakt hij, zonder voorafgaand overleg met de partijvoorzitters, een vroegtijdig einde aan het mandaat van informateurs Joachim Coens en Georges-Louis Bouchez.
In de plaats daarvan wordt Koen Geens het veld ingestuurd als ‘koninklijk opdrachthouder’. De partijvoorzitters zijn in alle staten over deze ongeziene koninklijke démarche. Het is een domme zet, met als enig resultaat dat de impasse nog groter wordt. Enkel dankzij een deus ex machina, genaamd Covid-19, kan België wat later door het oog van de naald kruipen.
Politieke invloed
Maar ook dan zet koning Filip zijn brokkenparcours gewoon verder. Hij neemt initiatieven om de minderheidsregering Wilmès te vervangen door een meerderheidsregering. Kan hij dat doen? Nee, zeggen de constitutionalisten unisono. De regering Wilmès heeft volheid van bevoegdheden. Zolang die haar ontslag niet aanbiedt, kan de koning geen initiatief nemen. Toch doet Filip dat door een opdrachthouder, preformateurs en coformateurs aan te stellen, alsof er geen regering was. Waren er toen partijvoorzitters met ballen geweest, dan hadden ze hem gezegd: beste man, waar moeit u zich eigenlijk mee?
Ook de media maakten zich daar helemaal niet druk over. Mainstreamjournalisten zijn opvallend weinig kritisch over de koning. Heimelijk hopen ze dat hen ooit, bij hun pensioen, dezelfde eer te beurt zal vallen als Martine Tanghe die door de koning in hoogsteigen persoon werd bedankt voor bewezen diensten aan het vaderland.
Een ernstige journalist zou zich niet op die manier voor de propagandakar van het Hof laten spannen
Dat zagen we eind mei ook bij het afstuderen van prinses Elisabeth aan Harvard. Vier journalisten mochten toen de prinses interviewen. Ze moesten hun vragen vooraf aan de woordvoerder bezorgen. De meeste werden afgewezen. Een bijzonder spitante vraag die wel door de censuur geraakte was: “Wat voor student was u? U wordt omschreven als hardwerkend, gedisciplineerd en perfectionistisch.” (De Standaard, 28 mei). Een ernstige journalist zou zich niet op die manier voor de propagandakar van het Hof laten spannen. Maar de perslui zijn kinderlijk gelukkig dat ze even mogen delen in de koninklijke glamour. Als het gaat over de monarchie, dan verdwijnt de kritische zin als sneeuw voor de zon.
Koning Filip pleegde constitutionele fraude
Daardoor ook wordt een ongemakkelijke waarheid nooit benoemd: een monarchie heeft eigenlijk maar één doel, namelijk het voortbestaan van de monarchie. De hoofdbekommernis van de koning is niet de natie, of de democratie, of het algemeen welzijn, of de vrede, of wat dan ook, maar wel de monarchie zelf. De monarchie kun je zien als een institutioneel perpetuum mobile. De leden van de koninklijke familie gebruiken hun voorrechten om zichzelf te promoten en geliefd te maken, zodat niemand die voorrechten in twijfel durft te trekken en de politici daar niet aan durven te raken.
Als zelfs een Vlaams-nationalist de koning fantastisch vindt, zal dat wel zo zijn
Dat verklaart waarom het zo lastig is om af te geraken van een monarchie. Uiteindelijk is het niet zo moeilijk voor een koning of een koningin om populair te zijn. Het volstaat om geen potten te breken en af en toe uit te pakken met schattige familiekiekjes. Er dienen zich constant opportuniteiten aan om op een sympathieke wijze in beeld te komen. Het Hof is één grote marketingmachine met aan het stuur duurbetaalde communicatiemanagers die beslist niet dom zijn. Zij proberen België in de markt te zetten als een ‘moderne’ monarchie. Maar de enige moderne monarchie is geen monarchie.
Marketing
De koningsmarketeers hebben ook een hele machinerie opgetuigd van belendende organisaties (Koning Boudewijnstichting, Prins Filipfonds, Koningin Mathildefonds,…) die onder het mom van ‘goede‘ doelen in werkelijkheid slechts één doel hebben: het promoten van de monarchie. Steeds meer liefdadigheidsorganisaties hangen hun karretje aan de Koning Boudewijnstichting. Maar wie geld stort aan die stichting, legitimeert op die manier indirect de monarchie en het Belgische regime. Vlaams-nationalisten die zichzelf respecteren, doen dit beter niet.
Erger nog is dat er tegenwoordig ook Vlaams-nationalisten zitten in de raad van bestuur van deze dubieuze stichting. Dit soort van collaboratie is voor de monarchie natuurlijk een gouden zaak. Op die manier kan de koning de dominante politieke stroming van het land voor zijn kar spannen en zich ontdoen van het anti-Vlaamse odium dat (niet ten onrechte) rond de Saksen-Coburgs hangt.
Als Herman De Croo of Mark Eyskens verklaren dat Filip een fantastische koning is, dan zal iedereen de schouders ophalen. Maar als dat van Bart De Wever komt, dan heeft men iets van: als zelfs een Vlaams-nationalist dat zegt, dan zal het wel waar zijn. Op die manier wordt De Wever de beste propagandist die koning Filip zich kan wensen. Onwillekeurig wordt de premier op die manier een radertje in de totalitair aandoende personencultus die typisch is voor een monarchie.
Zoals bekend bestaan er slechts twee soorten monarchisten: zij die eigenlijk republikein zijn, maar dat niet luidop durven te zeggen, en zij die geen echte democraat zijn. Laat ons hopen dat Bart De Wever nog steeds tot de eerste categorie behoort.
Meer van Bart Maddens
