Omdat de VRT een pensioenfonds heeft dat slecht presteert, betaalt de Vlaamse regering jaar na jaar tientallen miljoenen euro’s extra. Zo is de VRT in staat is om de riante pensioenen van hun ex-statutaire medewerkers te betalen. Een extra privilege boven op het privilege van dit VRT-pensioen in plaats van een anders toch niet onaanzienlijk ambtenarenpensioen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Zoals elk jaar moet de Vlaamse regering bijpassen omdat het pensioenfonds van de VRT verlies maakt. Vorig jaar mocht de belastingbetaler 20 miljoen euro bijpassen om de tekorten te dekken. Dit jaar besliste de Vlaamse regering net voor hun zomervakantie dat ze 15 miljoen euro extra geven aan de openbare omroep VRT die al ruim 296,4 miljoen euro dotaties ontvangt. Dat is zonder de betalingen voor reclame of andere diensten van de VRT voor de overheid.
VRT-pensioenen
Het pensioenfonds van de VRT is er gekomen via twee opeenvolgende stappen in de jaren 1990–2000. Onder druk van de gewijzigde rechtspositie van het VRT‑personeel en de bredere pensioenpolitiek voor overheidsbedrijven, kreeg het VRT‑personeel in 1997 een afzonderlijk pensioenfonds voor statutairen. In 2001 volgde een tweede pensioenfonds voor de contractuelen van de VRT, zodat ook hun aanvullend pensioen in een eigen fonds werd ondergebracht.
De belangrijkste motieven waren het financieel beheersbaar houden van de pensioenen, transparantie over de opgebouwde rechten en het losser plaatsen van de VRT‑pensioenen ten opzichte van de federale begroting. Eric Van Rompuy (cd&v) was toen als Vlaams minister bevoegd voor Media in de regering‑Van den Brande IV.
De regeling voor het statutaire VRT‑personeel is decretaal apart geregeld en verschilt expliciet van die voor “gewone” Vlaamse statutairen. In tegenstelling tot bij het pensioenfonds voor de contractuelen – die onder een FSMA‑geregistreerd pensioenfonds met een eigen raad van bestuur vallen – werkt de statutaire regeling via een publiekrechtelijke pensioenfinancieringsconstructie. “Die sluit meer aan bij het model van ambtenarenpensioenen”.
In de praktijk blijkt dat VRT‑pensioenfonds voor het statutaire personeel concreet te bestaan uit een jaarlijkse bijdrage ten laste van een Vlaams fonds aangevuld met middelen vanuit de VRT‑begroting zelf. Een gemengd systeem dat de overheid laat betalen. Maar de VRT moet responsabiliseren via “responsabiliseringsbijdragen en/of pensioenlasten”. Dat laatste blijkt al jaren een vrome wensdroom.
Team bakt er niks van
Het Pensioenfinancieringsorganisme voor het Statutair Personeel is paritair samengesteld uit afgevaardigden van de VRT-directie, de vakbonden en de regeringscommissaris. Wie wil weten wie dat zijn, krijgt als antwoord dat die namen “niet meer publiekelijk vrijgegeven worden”.
De concrete samenstelling en mandaten (wie er precies in het bestuur of beheerscomité zetelt) liggen nochtans vast in decreet en uitvoeringsbesluiten.
Het beheer ligt dus in handen van de personeelsdirecteur van de VRT (de hr-verantwoordelijke bij de VRT is Karen Donders (Vooruit), de financiële directeur (CFO Lieven Vermaele) en de vakbonden (ACOD‑VRT, ACV, VSOA‑VRT). Plus de huidige regeringscommissaris bij de VRT en dat is Jeroen Tiebout, kabinetschef van toenmalig Vlaams minister Ben Weyts (N‑VA).
Dit team bakt er blijkbaar al jaren niks van, maar kan blijven omdat de Vlaamse regering sowieso altijd bijpast omwille van “een gemengd systeem”.
Dit is een markant verschil met het andere pensioenfonds van de VRT dat beheerd wordt via een eigen organisatie, maar gecontroleerd wordt door de financiële waakhond FSMA. Het “Pensioenfonds contractuelen VRT”, waarin de VRT zelf bestuurs- en beheersmandaten opneemt is een aanvullend pensioen. Een “vergunde instelling voor bedrijfspensioenvoorziening”. Door die controle door FSMA zijn er publieke jaarverslagen en kan iedereen bij de KBO of in het Belgisch Staatsblad de mandaten raadplegen.
Bij de contractuelen zijn de statuten duidelijk. VRT duidt onder zijn vennoten, zaakvoerders, bestuurders, leden van het directiecomité of werknemers minstens één vaste vertegenwoordiger aan. De vijf overige leden zullen allen personeelsleden of leden van de raad van bestuur van de VRT zijn. Drie leden worden voorgedragen door vakbonden bij de VRT. Twee leden door de VRT. Die statuten maken het lezen van die mandaten erg gemakkelijk.
Bij het pensioenfonds voor de statutairen is de regeling vergelijkbaar, maar niet openbaar te controleren.
10 miljoen of 15 miljoen euro?
De recente beslissing gaat in werkelijkheid over ongeveer 9,6 miljoen euro extra middelen voor het pensioenfonds van de statutaire VRT‑medewerkers. Maar met allerhande andere extraatjes zou het komen op 15 miljoen euro. Dat is minder dramatisch dan in 2025 toen de VRT 20 miljoen euro extra kreeg volgens econoom Ivan Van de Cloot van denktank Merito.
Wat is beslist? De Vlaamse Regering heeft haar goedkeuring gegeven voor de uitbetaling van 9,6 miljoen euro aan het pensioenfonds van de VRT. Opmerkelijk is dat die uitbetaling ten laste is genomen van het Vlaams Fonds voor de financiering van de openbare sector. Wie dat fonds zoekt op het Internet zal niet veel vinden. Het is een ad hoc vehikel.
Zo’n “Vlaams Fonds voor de financiering van de openbare sector” past inhoudelijk in de ondoorzichtige traditie van globale fondsen waarmee Vlaanderen de werking en investeringen van openbare besturen en instellingen ondersteunt. Denk aan het Gemeentefonds of infrastructuurfondsen.
Luxe-statuut
Deze opzet en uitgave lijken nochtans niet in het belang van de Vlaming, maar in het belang van voormalige ambtenaren van de VRT met een luxe-statuut. Het gaat om een gerichte bijstorting in het fonds voor voormalige statutaire personeelsleden van de VRT. Geld zonder enige kans op return-op-investment.
De context van die statutaire pensioenen van VRT is raar tot zeer raar. Voor de statutaire VRT‑medewerkers bestaat een afzonderlijk pensioenfinancieringsorganisme dat na 29 jaar nog steeds niet in staat is om met eigen activa (aandelen, vastgoed, obligaties, cash) de opgebouwde rechten te financieren. Bovendien presteert dit pensioenfonds heel slecht en maken ze elk jaar aanzienlijke verliezen.
De spelregel was dat de Vlaamse overheid periodiek moet bijstorten wanneer de demografie, rendementen of hervormingen maken dat de verwachte verplichtingen hoger liggen dan de aanwezige provisies. De praktijk wijst uit dart dit eigenlijk altijd is. De 9,6 miljoen euro is zo’n bijkomende bijstorting. De formele regeringsbeslissing vermeldt expliciet 9,6 miljoen euro voor het pensioenfonds van de VRT en niet 15 miljoen, maar diverse bronnen spreken wel degelijk van 15 miljoen euro.
