Op sociale media circuleert een filmpje waarin een voormalige Apple-medewerker zegt dat Apple toestellen moedwillig trager maakt op het moment dat er een nieuw model uitkomt.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
“Voormalig software-engineer bij Apple klapt uit de school”, is de titel van de video. Het gaat om oud nieuws, maar het is zeer actueel omdat momenteel in de Europese Unie nieuwe regels van kracht gaan en er processen lopen tegen verschillende fabrikanten in verschillende EU-landen. Alleen: België loopt wééral achter.
Planned obsolescence
Er is geen nieuw schandaal rond geplande veroudering of ‘planned obsolescence’. De discussie draait dus nog steeds vooral om het Batterygate-schandaal uit 2017, waarbij Apple oudere iPhones (zoals iPhone 6 en 6S) vertraagde via software-updates. Dit deed Apple zogezegd om batterijproblemen te voorkomen, maar ze vergaten toevallig om gebruikers te informeren. Het Amerikaanse techbedrijf betaalde verschillende boetes en sloot een aantal schikkingen; bijvoorbeeld 25 miljoen euro in Frankrijk en 113 miljoen dollar in de Verenigde Staten.
In België daagde Testaankoop Apple in 2024 opnieuw voor de rechter over dezelfde iPhone 6-updates uit 2017. Dit was een voortzetting van oude claims. “Ik was vroeger software-engineer bij Apple, en bij elke nieuwe telefoon die uitkwam, werd er malware op de oudere telefoons geïnstalleerd om je te dwingen te updaten, zodat je telefoon niet zomaar hapert”, vertelt een vrouw in het filmpje op X. “Dat gebeurt met opzet. Deel dit voordat het wordt verwijderd”.
De post op X beweert dat ze de waarheid spreekt en dit in de rechtbank bewezen is. Wat klopt. Bij het Batterygate-schandaal uit 2017 werd Apple betrapt: het bedrijf bracht iOS-updates uit die opzettelijk de CPU-prestaties afremden en verminderden. Hierdoor voelden telefoons trager en onbetrouwbaarder aan. Apple gaf dit ook toe in de rechtbank.
De door Apple opgegeven reden: om onverwachte uitschakelingen te voorkomen die worden veroorzaakt door verouderde lithium-ionbatterijen.
Nieuwe aankoop stimuleren
Batterygate speelde zich voornamelijk af tussen eind 2016 en het begin van de jaren 2020. Het schandaal kwam het eerste uit in december 2017. Apple bagatelliseerde de kwestie aanvankelijk en maakte gebruikers niet duidelijk dat de vertragingen opzettelijk waren. Dit leidde tot beschuldigingen dat het bedrijf maatregelen ter beperking van de prestaties verborgen hield. Veel consumenten zagen dit als een vorm van geplande veroudering of planned obsolence. Enkel en alleen om gebruikers ertoe aan te zetten nieuwere iPhones te kopen.
Als reactie op de kritiek verlaagde Apple de prijs voor het vervangen van batterijen bij de betrokken modellen en voegde het later een functie voor de ‘batterijconditie’ toe aan iOS, zodat gebruikers de toestand van hun batterij konden bekijken en in sommige gevallen de prestatiebeperking konden uitschakelen.
Batterygate gaf ook een impuls aan wetgeving rond het recht op reparatie en geplande veroudering. En daar gaat het ondertussen over. Momenteel woedt een groot politiek‑juridisch debat rond geplande veroudering in de EU. Een “schandaal‑achtig” debat. De focus ligt op nieuwe regels die zulke praktijken verbieden en fabrikanten onder vuur nemen. Achter de berichten op sociale media, zitten met andere woorden lobbygroepen of organisaties.
Nieuwe EU-wetgeving
De EU heeft immers een aanpassing van de richtlijn ‘Unfair Commercial Practices‘ aangenomen om zogeheten planned obsolescence en greenwashing te verbieden. De lidstaten moesten dit in nationaal recht omzetten tegen 27 maart 2026, terwijl de uitvoering officieel van kracht gaat op 27 september 2026.
Meer nog dan de geplande veroudering gaat het die groepen om het verbod op ‘greenwashing’, maar de omzetting vlot niet echt. België blijft bijvoorbeeld in gebreke. De oude omzetting zou onvolledig en inconsistent zijn en de nieuwe laat op zich wachten. De Europese Commissie en het Hof van Justitie van de EU pakten de Belgische regering daarover al aan. De ‘afgeronde’ of probleemloze stand van de omzetting in België ontbreekt.
De FOD Economie (Dienst Marktpraktijken) staat in voor de handhaving. Zij onderzoeken meldingen, leggen boetes op en treden op tegen inbreuken. Provinciale en lokale controleurs ondersteunen dit. Ze werken daarbij soms samen met de Europese Commissie bij grensoverschrijdende zaken.
Schendingen leiden tot administratieve boetes tot 80.000 euro, burgerlijke sancties en strafrechtelijke vervolging. Consumenten kunnen klagen bij de FOD Economie of rechtbanken. De richtlijn vereist een geval-per-gevalbeoordeling van praktijken “op basis van professionele zorgvuldigheid en impact op de gemiddelde consument”.
Zware boetes
Met de nieuwe aanpassing riskeren bedrijven tot 4 procent van hun jaaromzet aan boetes als ze bijvoorbeeld software‑updates bewust vertragen, batterij‑levensduur verbergen of misleidend claimen dat hun product ‘repareerbaar’ is. De mogelijkheid om collectieve procedures te voeren bestaat eveneens. Aan het veroordelen van bedrijven zal dus veel geld te verdienen zijn.
Nergens valt op te maken welke specifieke lobbyisten of groepen achter de huidige campagne zitten. Opvallend is dat het initiatief om consumentenbescherming te harmoniseren kwam van de Europese Commissie zelf.
Complot
Sommigen zien daar een complot in. De laatste tijd duiken immers veel bots op die pro-EU-nieuws posten op sociale media zoals X. Of die zoals hier zaken posten die de urgentie van bepaalde EU-regelgeving moeten onderstrepen. De online beweringen dat de Europese Commissie dit betaalt, zijn volgens de Europese Commissie ongefundeerd of satirisch.
De lobbygroepen die planned obsolence, maar vooral greenwashing onder de aandacht proberen te brengen zijn bijvoorbeeld The Good Lobby en European Environmental Bureau (EEB). Diezelfde NGO’s die subsidies ontvangen van de Europese Commissie. Ook de lobbygroep BEUC, waar Test-Aankoop deel van uitmaakt, pleitte voor de verstrenging van de richtlijn.
De Europese richtlijn (EU) 2024/825 (EmpCo‑richtlijn) tegen misleidende marketing en greenwashing is sinds 27 maart 2024 van kracht en verplicht de lidstaten om haar uiterlijk op 27 maart 2026 om te zetten in nationaal recht. In de Kamer werd al een wetsvoorstel ingediend om groenwaspraktijken expliciet te brandmerken als oneerlijke handelspraktijk en de sancties te verhogen. Dit wetsvoorstel is afkomstig van de PS.
Meer over Apple
