VRT bepaalt wie gegevens van omstreden studie 'Foto van Vlaanderen' mag inzien

In 'De Afspraak' ging het over de Foto van Vlaanderen

Cultuuroorlog

VRT bepaalt wie gegevens van omstreden studie ‘Foto van Vlaanderen’ mag inzien

Lode Goukens

De VRT beloofde dat ze de studie achter ‘De Foto van Vlaanderen’ zou vrijgeven. Het bleef bij gemanipuleerde presentaties. Terwijl iedereen schreeuwde om de cijfers te mogen bestuderen. De openbare omroep gaf uiteindelijk toe, maar verbond er plots een hoop voorwaarden aan. Niet in het minst dat de VRT eigenhandig bepaalt wie de statistieken te zien krijgt. De VRT controleert niet enkel wie, maar ook waar en hoe.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Toen de VRT zei dat wie de datasets of gegevens van de omstreden studie ‘De Foto van Vlaanderen’ wou inzien een e-mail moest richten aan de studiedienst, dacht ze het slim te spelen. Ze wilde tijd winnen tot de storm zou gaan liggen. Alleen blijkt de VRT in haar krampachtige pogingen om greep te krijgen op het uitdijende schandaal telkens nieuwe tornado’s te veroorzaken.

Op X hadden tal van statistici en kenners aangegeven die data zelf te willen bekijken. Eén van hen was de professor linguïstiek van de KU Leuven Freek Van de Velde. Een statistiekenfanaat. Wat logisch is binnen zijn vakgebied.

Hij vroeg dus om de datasets. Tot zijn verbazing kreeg hij een e-mail dat hij “niet weerhouden” was. Alsof het om een sollicitatie ging. De VRT screent dus wie ze wel en wie ze niet toegang geeft tot de datasets die ze met Vlaams belastinggeld heeft laten maken.

De voormalige VUB-professor Frank Thevissen kreeg alvast meteen een afwijzing. Hij schreef daarover: “Of hoe de VRT zich krampachtig in alle mogelijke bochten blijft wringen om ervoor te zorgen dat de ruwe dataset toch maar niet in handen komt van kritische stemmen.”

Freek Van de Velde: “Net bericht gekregen van de studiedienst van de VRT. De dataset blijkt dan toch niet vrijgegeven te worden. Ondanks mijn expertise in kwantitatieve methoden, met vakpublicaties over statistiek, mag ik het onderzoek niet inkijken. De belofte van volledige transparantie blijft tot nader order dode letter.”

Uitgevonden inzagecriterium

De VRT-studiedienst vond een inzagecriterium uit om toegelaten te worden tot de inzage van de dataset van ‘De Foto van Vlaanderen’ en nodigde vervolgens personen uit die totaal niet beantwoorden aan datzelfde inzagecriterium.

Vele gekwalificeerden kregen een dergelijke e-mail om hen teleur te stellen. En zij postten die uiteraard op sociale media. Twee uur later kreeg Van de Velde bericht dat de VRT hem uitnodigt voor overleg. Ondertussen was een nieuwe rel in de maak op X. De verontwaardiging over de arrogantie van de VRT-studiedienst spatte van het scherm.

Blijkbaar besloten ze bij de VRT om vervolgens toch maar enkele van de zeer luidruchtige opiniemakers die ze eerst onbekwaam achtte een uitnodiging te sturen. Opnieuw miste de VRT-studiedienst een kans de schade te beperken. Ze stelde belachelijke eisen om dit zoveel mogelijk te ontraden of te controleren. Dat schoot dan weer in het verkeerde keelgat bij econoom Geert Noels.

Geert Noels: “Als u uw data over de “Foto van Vlaanderen” echt wil delen, dan zet u ze op een website in een csv, xlsx, pdf, word, sav, en nog een paar andere formaten. Maar ik kom niet volgende dinsdag om 14h met mijn pc naar Brussel met mijn SPSS-licentie. Dank u voor de parkeerplaats, maar anno 2026 delen we digitaal.”

De bewoordingen van de VRT-studiedienst werkten ook op de lachspieren van voormalig VUB-prof Frank Thevissen. Een specialist van opiniepeilingen die gecanceld werd (dat verhaal moet u beslist een googelen).

“Overigens gefeliciteerd Geert Noels. Mijn verontschuldigingen ook dat ik niet wist dat u tot de selecte kring van academici, wetenschappers behoorde “voor wie dit soort onderzoeken de kern van hun academische activiteit is”, dixit Studiedienst VRT.”

Freek Van de Velde (KU Leuven) postte het volgende en citeerde een e-mail van de VRT-studiedienst: “‘We komen even terug op de mail die u van ons ontvangen heeft. Gelet op de blijvend grote belangstelling die we nu ontvangen, hebben we extra ruimte gecreëerd voor meer deelnemers. Die mogelijkheid hadden we reeds aangegeven en gaan we nu versneld uitvoeren. Concreet betekent dit dus dat we u graag wél verwelkomen. Excuses voor de verwarring die dit mogelijk heeft veroorzaakt. U krijgt nog een praktische mail met meer details en datavoorstellen. We voorzien meerdere momenten zodat zoveel mogelijk academici een sessie kunnen bijwonen. We zouden u er erg graag bij hebben.’ Ik hoop dat ik nu snel de ruwe data krijg.”

Volgende dinsdag ten vroegste zal een select groepje van allicht bevriende onderzoekers en enkele pottenkijkers – die ze moeilijk konden blijven weren – de datasets mogen inkijken. In de VRT-gebouwen. Zoiets noemen ze een gecontroleerde omgeving. Anderen noemen het misschien een gijzeling in de hoop een Stockholm-syndroom op te wekken.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Lode Goukens is docent, onderzoeksjournalist en schreef voor verschillende grote Vlaamse en internationale publicaties. Vandaag is hij hoofdredacteur van PAL.be.

Plaats een reactie

Delen