Op 28 augustus verscheen een merkwaardig artikel in ScienceDaily. De Universiteit van Parma en Cranfield University onderzochten met EU-subsidies liefst 212 plantaardige vleesvervangers. Allemaal bleken ze vergif van schimmels te bevatten. Een “unwanted extra ingredient”. De agrovoedingsindustrie minimaliseert de risico’s van schimmelgifstoffen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De onderzoekspaper verscheen in mei in Food Control. Het persbericht van de universiteit dateert eveneens van mei dit jaar. De paper zelf was eind 2025 geschreven. Dankzij ScienceDaily kreeg het onderzoek afgelopen week meer aandacht.
Meer blootstelling bij veganistisch dieet
Op zich is vergif in veganvoeding geen nieuws. Flanders’ FOOD publiceerde er in 2025 een uitleg over op zijn website. Mycotoxinen (schimmelgifstoffen) komen volgens Flanders’ FOOD inderdaad vaker voor in plantaardige producten. Wie veel vegan of vegetarisch eet, wordt daardoor gemiddeld iets meer blootgesteld.
Dat betekent niet dat veganvoeding onveilig is. Het vraagt wel aandacht bij aankoop en bewaring, en beschimmeld voedsel moet je weggooien.
Flanders’ FOOD is het innovatieplatform en de erkende speerpuntcluster voor de Vlaamse agrovoedingsindustrie. De organisatie fungeert als een netwerk dat bedrijven, onderzoeksinstellingen en overheden samenbrengt om innovatie in de voedingssector te stimuleren.
Een oudere studie toonde eerder al aan dat vegetariërs 1,2 tot 2,5 keer meer blootgesteld zijn aan de mycotoxinen T-2 en HT-2 dan de rest van de bevolking. Dat valt te verklaren door een tweemaal hogere consumptie van de groep ‘rijst en tarwe’. Bij hoge blootstelling kunnen T-2 en HT-2 onder meer misselijkheid, braken, buikpijn en diarree veroorzaken. Ze kunnen ook het immuunsysteem aantasten en bij zware blootstelling het beenmerg.
De EU hanteert sinds 1 juli 2023 strengere maximumgehalten voor de som van T-2 en HT-2 in bepaalde granen en graanproducten. In België ziet het FAVV toe op mycotoxinen als chemische contaminanten in de voedselketen. Het FAVV bevestigt dat mycotoxinen gevaarlijk kunnen zijn voor de volksgezondheid.
Bij een hoge opname van bijvoorbeeld aflatoxinen zijn ernstige leveraandoeningen beschreven, waaronder levertumoren. Epidemiologische studies in Afrika tonen een duidelijk verband met leverkanker. Voor de Belgische consument acht het agentschap dat risico echter zeer beperkt.
Wat meldde het nieuwe onderzoek?
Elk van de 212 plantaardige vleesalternatieven en drankjes die in het Verenigd Koninkrijk werden getest, bevatte minstens één toxine. Een giftige stof dus. De concentraties bleven laag en onder de drempelwaarden die de EU hanteert. Toch is dit verontrustend nieuws.
De onderzoekers besluiten dat de vraag gesteld moet worden in hoeverre dit problematisch kan zijn voor de volksgezondheid. Zeker bij regelmatige consumptie of bij het eten van grote hoeveelheden.
Het verborgen vergif bestaat in dit geval uit mycotoxinen. Dat zijn natuurlijke verbindingen die door schimmels geproduceerd worden. Ze blijken wijdverspreid in vegetarische en veganproducten.
De wetenschappers keken naar 19 soorten mycotoxinen. De onderzochte voedingsmiddelen waren veggieburgers, vegetarische kip en veganworsten. Maar ook havermelk en dranken op basis van amandelen en soja.
Waarom komen die gifstoffen in veggie- en veganvoeding voor? De hoofdoorzaak is schimmel tijdens het bewaren van de granen, groenten en zaden, vóór ze tot voeding verwerkt worden.
Voedselveiligheid
Op zich blijven de hoeveelheden onder de veiligheidsvoorschriften voor de voedingsindustrie. Maar de langdurige blootstelling vormt een punt dat de wetenschappers graag onderzocht zouden zien. Uit eerder onderzoek bleek namelijk dat langdurige of frequente blootstelling aan deze giffen tot gezondheidsproblemen kan leiden.
Eén zo’n voedingsproduct eten is misschien onschadelijk. Maar wat als het hele dieet van een persoon uit dergelijke producten bestaat? De kans op lever- of nierfalen bestaat en de gevolgen voor het immuunsysteem zijn niet denkbeeldig. De wetenschappers laten zelfs het woord kanker vallen.
Volgens Andrea Patriarca, hoofddocent mycologie aan Cranfield University, komen mycotoxinen van nature voor en zijn ze nooit volledig te vermijden. Er is geen reden tot angst. “Er ontstaat echter grote bezorgdheid wanneer nieuwe voedingsmiddelen op de markt komen, aangezien er momenteel geen vastgestelde regelgeving bestaat voor het toezicht op mycotoxinen. We werken nauw samen met verschillende sectoren in de voedingsindustrie, van boeren tot voedingsbedrijven, om te helpen bij de implementatie van een effectief mycotoxinebeheer dat geïntegreerd is in de voedselveiligheidsnormen. De gegevens uit ons onderzoek helpen voedselveiligheidsorganisaties bij het beoordelen van risico’s, zeker bij complexe producten met meerdere ingrediënten.”
Meer over dit thema
