Vorig jaar werd oudejaarsnacht opnieuw ontsierd door bijzonder gewelddadige rellen. Hulpdiensten werden in hinderlagen gelokt en beschoten met vuurwerk, terwijl de politie zelfs molotovcocktails naar het hoofd kreeg geslingerd. Verschillende voertuigen gingen in vlammen op. Ook dit jaar vrezen velen een herhaling van dat voorspelbare scenario in Brussel. N-VA stelt een ‘Oudejaarsplan Brussel’ voor, maar dit plan vormt niet eens een druppel op een veel te hete plaat.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Terwijl de incidenten toenemen, blijven Brusselse politici de rellen vaak omschrijven als een schreeuw om aandacht van jongeren uit achterstandswijken. Vanuit linkse hoek klinkt zelfs de waarschuwing om deze jongeren niet te veroordelen. Enkele jaren geleden verklaarde toenmalig burgemeester Catherine Moureaux (PS) zelfs dat de rellen “een andere manier van feesten” waren, waarbij jongeren hun eigen festiviteiten zouden organiseren als de stad geen officiële feesten voorziet.
Wetteloos klimaat
De politie staat intussen grotendeels machteloos en justitie laat veelal begaan. Twee maanden na de zware rellen van vorig jaar bleek dat slechts zes verdachten gerechtelijk werden vervolgd wegens vuurwerkgebruik, terwijl meer dan 160 relschoppers waren opgepakt. Voormalig minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open Vld) beloofde bijkomende arrestaties, maar die zijn er niet gekomen.
Deze softe aanpak draagt volgens vele Brusselaars bij aan een wetteloos klimaat dat al jaren in Brussel groeit. Vooral allochtone jongeren vrezen de politie niet: de kans op vervolging is klein en de kans op effectieve bestraffing nog veel kleiner. De roep om een hardere aanpak komt al lang uit de werkende middenklasse in Brussel. Ook veel allochtone ondernemers, winkeliers, horeca-uitbaters en taxichauffeurs uiten toenemend onbegrip over de lakse houding van overheid en justitie.
Brussel verkeert al jaren in een criminaliteitscrisis die almaar erger wordt. Dat is het gevolg van een bredere autoriteitscrisis binnen gerecht, politie, scholen, gevangenissen,… Een symbolisch voorbeeld daarvan is het Bonneviepark, waar jongerenbendes op amper 150 meter van het hoofdkwartier van politiezone Brussel-West een drugsoorlog uitvechten.
Foucault
Aan de basis van deze crisis ligt een evolutie die decennia teruggaat. De ideeën van Michel Foucault werden vertaald naar een maatschappelijk klimaat waarin traditionele autoriteit wordt gewantrouwd. “De staat verzamelt, structureert en institutionaliseert macht in wetten, regels en bureaucratie.” Kortom, de staat is niet enkel repressief, maar disciplineert en reguleert.
Sinds de jaren zestig heeft een ‘mars door de instellingen’ geleid tot een uitholling van gezag en het bestrijden van autoriteit waarbij media en rechtspraak steeds een cruciale rol spelen. In die visie werd de crimineel herleid tot slachtoffer van sociaal onrecht, opvoedingsproblemen of klassenjustitie. Het gevolg is dat gevangenisstraffen vaak niet worden uitgevoerd en plaatsmaken voor werkstraffen of enkelbanden.
De massamigratie naar West-Europese steden versterkte de autoriteitscrisis. Naast sociale ongelijkheid worden nu ook structureel racisme en discriminatie aangehaald als verklaringen voor ontsporend gedrag. Tegelijk werden conflicten en antiwesterse denkbeelden mee geïmporteerd. Daardoor worden politie en justitie in sommige wijken niet alleen ervaren als repressief, maar zelfs als een vreemde macht die bestreden moet worden. Geweld tegen politie wordt niet langer geschuwd.
Oudejaarsplan
De angst voor beschuldigingen van racisme leidt ertoe dat politiediensten vaak terughoudend optreden. Een sprekend voorbeeld speelde zich tien jaar geleden af, toen in verschillende Europese steden talloze vrouwen tijdens oudejaarsnacht door allochtone vluchtelingen werden betast, beroofd of aangerand en zelfs verkracht. In Keulen ontkende de politie aanvankelijk de feiten en vermeldde ze niets over de betrokken daders. Pas later werden de ware toedracht en de omvang van het geweld bevestigd. De media gingen al te makkelijk mee in het verhaal van de politie.
In Brussel blijft die mentaliteit hangen. De politieke verantwoordelijkheid ligt vooral bij de Franstalige socialisten, die al twintig jaar de minister-president leveren en in de meeste probleemrijke wijken eveneens de burgemeesters.
Vorige week stelde de N-VA een ‘Oudejaarsplan Brussel’ voor, met maatregelen om de rellen tijdens oudejaarsnacht te beheersen. De veiligheidsraad en safe.brussels moeten die aanpak coördineren. “Brussel is geen oorlogsgebied”, klinkt het bij Mathias Vanden Borre. Maar het plan is veel te beperkt, omdat het zich uitsluitend richt op oudejaarsnacht, terwijl Brussel dagelijks met structurele onveiligheid kampt.
Na jaren van rellen en geweld tegen de politie lijkt het voor velen duidelijk: zonder herstel van autoriteit en krachtdadige handhaving dreigt het geweld in Brussel steeds veder te escaleren.
