Terwijl kerken leeglopen en kloosters worden omgebouwd tot lofts, breiden de moskeeën in Brussel uit als nooit tevoren. Minstens veertien gebedshuizen plannen forse uitbreidingen omdat de bestaande moskeeën te klein zijn geworden. Tijdens het vrijdaggebed of het einde van de ramadan bidden gelovigen soms op straat. De islam in Brussel is springlevend.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Neem de El Chatibi-moskee in Laken. Die zamelde al 1 miljoen euro in voor de aankoop van een aanpalende loods van 1.400 m². De Al-Jadid-moskee in Brussel-stad haalde 1,1 miljoen euro op voor een aangrenzend pand. In Vorst wil het Centre El Hikma 400.000 euro voor een extra verdieping met educatieve, spirituele en sociale activiteiten. In Jette verrijst een gebedshuis in volle aanbouw en in Ganshoren kreeg de vzw Averroes na aanvankelijke weigering in 2025 alsnog toestemming voor een vier verdiepingen tellend complex met gebedsruimtes, leslokalen, conferentiezaal, fitnesszaal en cafetaria. Fundraising verloopt vlot via lokale giften: van de 2,5 miljoen euro is al 1 miljoen binnen.
Parallelle samenleving
De communicatie van deze projecten verloopt vaak deels in het Arabisch. Er komen aparte gebedsplaatsen voor mannen en vrouwen, ruimtes voor Koranonderwijs en Arabische les. Hier wordt aan een parallelle samenleving gebouwd waar de islam niet alleen een privézaak is, maar een allesomvattende levensstijl die ook ontspanning, sport en sociale contacten inkapselt.
Brussel telt naar schatting 80 tot 100 moskeeën en gebedsruimtes, waarvan er slechts een 25-tal erkend zijn. Erkende moskeeën krijgen beperkte overheidssteun en moeten aan transparantiecriteria voldoen. De rest opereert informeel – in garages, kelders of achterkamertjes – en is grotendeels afhankelijk van donaties, vaak uit het buitenland. Exacte cijfers over het aantal moslims bestaan niet, omdat België religieuze statistieken verbiedt. Het aantal moslims in Brussel wordt op 300.000 geschat. In de realiteit ligt het cijfer een stuk hoger, omdat er ook heel wat illegalen in Brussel rondlopen. De groei is zichtbaar door hogere geboortecijfers in bepaalde gemeenschappen en aanhoudende immigratie, en een deel van die moslims praktiseert steeds actiever.
Buitenlandse financiering
De financiering is niet louter lokaal. Turkije stuurt en betaalt via de Diyanet imams, financiert operationele kosten en oefent politieke invloed uit, vaak pro-Erdoğan. Historisch speelde Saoedi-Arabië een cruciale rol bij de Grote Moskee in het Jubelpark (1969-2018), waar via de Muslim World League miljoenen euro’s vloeiden voor de verspreiding van wahabitisch/salafistisch gedachtegoed. België beëindigde die concessie na de aanslagen van 2016 wegens radicalisering.
Marokko oefent invloed uit via imams en inlichtingendiensten. Qatar en Koeweit steunen via charitatieve kanalen vaak netwerken gelinkt aan de Moslimbroederschap. Sinds 2018 geldt een meldplicht voor buitenlandse donaties, maar de handhaving is zwak. Pogingen tot een verbod strandden deels bij het Grondwettelijk Hof. Transparantie blijft een groot probleem: veel moskeeën publiceren geen volledige rekeningen.
Islamofobie
Deze buitenlandse inmenging creëert een ideologisch klimaat dat radicalisering in specifieke contexten vergemakkelijkt. De parlementaire commissie na de aanslagen van 22 maart 2016 wees expliciet op de rol van wahabisme uit de Grote Moskee. Molenbeek fungeerde als epicentrum van de Brusselse cel. Sharia4Belgium rekruteerde jongeren voor Syrië. Recentere signalen, zoals in de Ahle Allah-moskee in Schaarbeek, tonen dat radicale invloeden blijven circuleren. Na 2016 verschoven dreigingen deels naar ‘lone actors’, maar wijken als Molenbeek en Schaarbeek blijven kwetsbaar.
De overheid reageert met een mix van preventie en laksheid. Er komen imamopleidingen in België en strengere erkenningscriteria. Toch blijft de aanpak halfslachtig. Grondwettelijke vrijheden en gerechtelijke uitspraken maken echte controle moeilijk. Terwijl moskeeën uitbreiden met parallelle infrastructuur (Koranles, Arabische les, fitness en cafetaria als vehikels voor indoctrinatie), kijkt de politiek vaak de andere kant op uit angst voor beschuldigingen van ‘islamofobie’. De Katholieke Kerk, die eeuwenlang de ruggengraat van de Europese cultuur vormde, krijgt ondertussen nauwelijks ruimte voor eigen identiteit.
Wat hier gebeurt, is een demografische en culturele verschuiving met verstrekkende gevolgen voor de leefbaarheid van Brussel. Straten die tijdens ramadan veranderen in openluchtmoskeeën, eisen voor aparte zwemuren, halal in scholen en druk op vrouwen en dissidenten binnen de gemeenschap: het zijn signalen van een parallelle samenleving die niet integreert, maar concurreert met de seculiere rechtsstaat. Lokale giften mogen dan dominant lijken, de ideologische invloeden uit Ankara, Riyad of Doha blijven voelbaar.
Brussel: Eurabia 1 en 2
Eurabië-experimenten
Het wordt tijd voor een eerlijk debat zonder taboes. Brussel mag geen laboratorium worden voor Eurabië-experimenten. Wie waarschuwt voor de gevolgen van ongecontroleerde groei en buitenlandse inmenging, wordt te vaak weggezet als extremist. Maar de realiteit is dat de oproep tot gebed steeds luider klinkt. Zonder een ferm integratiebeleid – met echte controle op financiering, erkenning alleen voor gematigde en transparante moskeeën, controles van imams en een halt aan parallelle gemeenschappen – dreigt Brussel zijn seculiere, westerse karakter verder te verliezen.
