In zijn academische openingsrede sprak VUB-rector Jan Danckaert over AI. Dat deed de Vlaamse academische wereld de oren spitsen. Zozeer zelfs dat een professor en onderwijstechnoloog van de KU Leuven de rede de volgende dag al aanhaalde tijdens een college. Niet meewarig, maar instemmend.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Wat vertelde Danckaert en wie is deze rector? De Antwerpenaar Jan Danckaert (°6 juli 1964) is een fysicus en hoogleraar. Sinds maart 2022 is hij rector van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Voordien was hij vicerector. In mei 2026 werd hij zonder tegenkandidaat herverkozen voor een tweede termijn van vier jaar.
Vier engagementen
De rector sprak over vier engagementen voor de toekomst: AI-geletterdheid, integratie van AI in alle vakken, andere (aangepaste) evaluatievormen en gelijke kansen.
Want studeren in een tijd van AI is een realiteit. Denk maar aan studenten die in een paar uur een masterproef genereren. Wie denkt die problemen op te lossen met AI-fraudedetectie, zit op een dood spoor.
Daarom moeten de universiteiten volgens Danckaert gaan voor aantoonbaar leren, transparantie en meer mondelinge verdediging.
AI als buddy
Dat komt niet uit de lucht vallen. Alle vakken aan de VUB werden met AI gescreend op AI-frauderisico’s. Zo wil de universiteit de academische integriteit garanderen.
Danckaert ziet ook mogelijkheden. AI kan zorgen voor individuele ondersteuning van studenten. “We zien dat jongeren AI als buddy of therapeut gebruiken”, zei hij.
Een AI-café voor elke student
De fundamentele vraag is volgens Danckaert of alle studenten toegang hebben tot de beste AI-tools, of alleen wie een duur abonnement heeft. Dat is de essentie van zijn vierde engagement: gelijke kansen.
Daarom zal de VUB een AI-café opzetten, zodat elke student kan werken met de meest performante AI-modellen.
Studenten moeten volgens Danckaert niet geloven wat AI met grote stelligheid beweert. De opdracht is om hun de kennis, het aanpassingsvermogen en de kundigheid te geven om te overleven met AI.
Welke universiteit willen we zijn?
De vraag die de rector stelde, was: “Welke universiteit willen wij in het tijdperk van AI zijn?” Hij gaf meteen het antwoord.
De VUB kiest voor AI als onderdeel van het leerproces. Het doel is dat elke student de proclamatie AI-geletterd verlaat. Niet alleen ingenieurs en informatici, maar elke student.
“We verlangen niet terug naar een wereld zonder AI. We stellen hogere eisen aan de mens”
In de marge van de academische opening was er een debat met onder anderen internetondernemer Jo Caudron en de opdrachthouder AI van de VUB. Wie geïnteresseerd is, kan het debat online bekijken.
Versneller van onderzoek
De conclusie is dat AI een van de externe ontwikkelingen is die de universiteit dwingen om snel te schakelen.
Op de website van de VUB staat letterlijk: “In amper een jaar tijd is het landschap ingrijpend veranderd. Voor Danckaert biedt AI grote kansen voor onderzoek, maar verplicht de technologie de universiteit ook om haar onderwijs grondig te herdenken.”
In een interview met de communicatiedienst van de universiteit zei hij: “Dat betekent niet dat AI voor onderzoek minder belangrijk is. Integendeel: AI is een enorme versneller van wetenschappelijk onderzoek. Het helpt bij de ontwikkeling van immunotherapieën tegen kanker, nieuwe materialen en batterijen, betere klimaatmodellen…”
Hij gaat nog verder: “Het zou in sommige gevallen zelfs onethisch kunnen zijn om AI niet te gebruiken, omdat de technologie maatschappelijke, economische en menselijke vooruitgang kan versnellen.”
Hij voegde er meteen aan toe: “Voor onderzoekers geldt wel: gebruik AI transparant en controleer de resultaten. Uiteindelijk blijft de onderzoeker verantwoordelijk voor wat zij of hij publiceert.”
Macht verschuift
Zoals eerder vermeld, is de VUB bezorgd over de toegankelijkheid en de gelijke kansen. Een klein aantal private technologiebedrijven ontwikkelt AI en biedt die aan.
“Dat doet macht over kennis en infrastructuur verschuiven van publieke instellingen naar ondernemingen. Dat verontrust mij”, aldus Danckaert. Danckaert ziet ook geen heil in aparte AI-vakken bij het al zware programma van veel universitaire opleidingen. Die kunnen er niet zomaar bovenop komen. Hij pleitte in zijn speech voor integratie van AI in alle vakken.
Examens als grootste uitdaging
De moeilijkste opdracht wordt met andere woorden het aanpassen van de evaluatievormen. Dat is noodzakelijk om de waarde van diploma’s te beschermen.
Want enkel als docenten hun studenten correct kunnen beoordelen in een omgeving waarin AI soms onzichtbaar wordt gebruikt, zijn de studieresultaten betrouwbaar.
