De volgende verkiezingen zijn in principe nog veraf, maar de praktische organisatie ervan dringt zich nu toch al op. Politiek België heeft er uitdrukkelijk voor gekozen om op termijn alleen nog maar elektronisch te stemmen. Het ziet er echter naar uit dat we in 2029 opnieuw met potlood en papier zullen stemmen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Tenzij de federale regering ten val komt en er vervroegd verkiezingen uitgeschreven worden, moeten/mogen we pas over een dikke drie jaar opnieuw naar de stembus. Het contract met de huidige leverancier van de elektronische stemsystemen loopt echter al in 2027 af, en dus moet er een nieuwe oplossing uitgedokterd worden, tenzij men het contract met die leverancier zou kunnen verlengen. De vraag is echter in welke staat de huidige systemen zich in 2029 zullen bevinden, en of het wel verstandig is daar dan nog op in te zetten. Het papier voor 2029 is in ieder geval al besteld, terwijl de aanbesteding voor de potloden voorbereid wordt.
Te weinig verkiezingen
Het fundamentele probleem is dat er in België te weinig verkiezingen zijn om het gebruik van een elektronisch stemsysteem te kunnen verantwoorden. De laatste verkiezingen werden in het najaar van 2024 gehouden, en de volgende verkiezingen, Europees, federaal en regionaal, komen er pas in 2029 aan. Daarna zijn er opnieuw provincie- en gemeenteraadsverkiezingen in 2030, en daarna is het weer wachten tot 2034. Dat betekent dat, als er vandaag een nieuw elektronisch stemsysteem ontwikkeld zou worden, het pas over drie jaar gebruikt kan worden – een eeuwigheid in de ICT-sector – en daarna nog een tweede keer in 2030. Dat het nieuwe systeem, dat al snel enkele tientallen miljoenen euro’s kost, ook een derde keer gebruikt kan worden, lijkt weinig realistisch.
“De aanbestedingen voor de potloden wordt voorbereid”
Erger is dat men zich in Brussel vastgeketend heeft aan een interactie in het elektronische stemsysteem dat op papier moeilijk te verwezenlijken is. Daar hangt het immers van de taalkeuze van de kiezer af of hij mee mag stemmen voor het Vlaams Parlement of niet. Benieuwd hoe men daar in 2029 een mouw aan zal passen.
Dat er in België zo weinig verkiezingen zijn, is het gevolg van de aversie van het Belgische systeem tegenover verkiezingen in het algemeen. De regionale verkiezingen vallen bij wet samen met de Europese, en liefst van al ziet men ook de federale verkiezingen daarmee blijvend samenvallen. Dat betekent echter wel dat er vaak meerdere jaren zitten tussen twee verkiezingen, waardoor men een nieuw stemsysteem niet in beperkte schaal kan uittesten. Stemsystemen moeten daarom van de eerste keer perfect op grote schaal werken, of ze kunnen pas ingevoerd worden wanneer ze eigenlijk al achterhaald zijn. Voor de ontwerpers van een elektronisch systeem is zoiets een volkomen nachtmerrie.
Nederland zweert bij potlood en papier
Voor één keer zitten we met een Belgisch probleem waar Vlaams onafhankelijkheid geen oplossing voor biedt. Maar misschien kan een samenwerking met Nederland en Luxemburg wel soelaas bieden?
Nederland heeft lang geleden wel geëxperimenteerd met elektronisch stemmen, maar concludeerde uiteindelijk dat het enkel met potlood en papier wil stemmen. Bezorgdheid voor de veiligheid en de anonimiteit waren en zijn daar nog steeds de grootste drijfveren voor.
“Het Belgische systeem heeft een aversie tegenover verkiezingen”
Ook het tellen van de stemmen gebeurt er met de hand, al is de voornaamste reden daarvoor dat het gewoon goedkoper is. Nederland zou Nederland niet zijn als het dat niet precies becijferd had in een kosten-batenanalyse. Maar de conclusie van die analyse zou wel eens anders kunnen uitvallen als de telmachines met België en Luxemburg gedeeld kunnen worden. Daarbij is het trouwens geen nadeel dat Nederland de Europese verkiezingen traditioneel al op donderdag afwerkt.
Zou het daarom niet beter zijn als minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin eens contact opnam met zijn Nederlandse en Luxemburgse ambtsgenoten, in plaats van op z’n eentje in België veel geld weg te smijten aan een hopeloos project?
