De Kamer stemt volgende week de programmawet, inclusief de centenindex. De centenindex is een Belgische wetgevende maatregel die de automatische loonindexering (de “loonindexsprong” ten gevolge van inflatie) beperkt voor hogere salarissen. Een beetje uitleg.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Voor werknemers met een bruto maandloon tot 4.000 euro blijft de normale indexering volledig gelden: hun loon wordt volledig verhoogd met het indexpercentage. Voor werknemers met een bruto maandloon boven 4.000 euro wordt die indexering alleen nog berekend op de eerste 4.000 euro en dan maximaal met 2 procent (dus 80 euro bij een 2%‑index), ook al is hun werkelijke loon veel hoger. De centenindex wordt gepland in 2026 en 2028, telkens wanneer de zogeheten “spilindex” wordt overschreden.
Fiscale en sociale maatregelen
Fractieleider Axel Ronse van N-VA zei daarover: “We gaan het eigen voorstel van vakbonden en werkgevers om loonindex te vertragen wel met veel aandacht lezen. De centenindex komt er en is nodig voor onze competitiviteit.”
De programmawet bevat fiscale en sociale maatregelen. De oppositiepartijen PS en PVDA hadden die stemming kunnen laten uitstellen tot grote ergernis van de N-VA. Ze eisten een juridische toetsing. Het uitstel zou een grote impact hebben op de energiebelasting en de geplande overheidsbegroting. Anderzijds was de kritiek dat de federale regering geen werk maakt van de noodzakelijke hervormingen.
De regering sprak van een cruciale stemming. Op 16 april postte Raoul Hedebouw: “Nieuw uitstel programmawet is goed nieuws. Deze programmawet is een frontale aanval op de koopkracht van werkende mensen. Op het moment dat de prijzen stijgen de index blokkeren, is onaanvaardbaar. Sinds de indiening van de programmawet is de context volledig veranderd: de illegale oorlog van de VS en Israël tegenover Iran en Libanon, een sterke stijging van de energieprijzen, een dreigende economische recessie en opnieuw oplopende inflatie. Met deze programmawet voert de regering bovendien maatregelen in die niet in het regeerakkoord zitten.”
Meer accijnzen
In haar reactie kondigde de regering een uitstel aan van de verhoging van de accijnzen op gas en stookolie. Volgens Hedebouw was “Uitstel tot 1 juli niet voldoende, de verhoging moet definitief geschrapt worden. De accijnzen moeten verlaagd worden, niet verhoogd.”
De communist deed zijn parlementair werk. “Op basis van het eerste advies van de Raad van State en de veranderende context hebben wij nieuwe amendementen ingediend die opnieuw een advies van de Raad van State rechtvaardigen. We zetten onze strijd tegen de indexdiefstal en de verhoging van de taksen op energie en brandstof verder.”
Wat is een programmawet?
Een terechte vraag zou kunnen zijn: Waarom niet wetteksten apart stemmen in plaats van via een programmawet van de regering alles ineens te willen doorduwen? Het is een typisch Belgisch fenomeen. Een programmawet werd vroeger ook wel eens een vuilbakwet genoemd.
Op Vlaams niveau is het niet anders. In het Vlaams Parlement wordt de Vlaamse begroting jaarlijks besproken en door een stemming (stemming op de ontwerpen van decreet) goedgekeurd of verworpen. Dit bestaat uit drie onderdelen.
- Een ontwerp van decreet houdende de middelenbegroting (inkomsten van de Vlaamse overheid);
- Een ontwerp van decreet houdende de uitgavenbegroting (plannen hoeveel waar wordt uitgegeven per beleidsdomein);
- Het zogeheten programmadecreet (maatregelen om de begroting te kunnen uitvoeren).
Het Vlaams Parlement stemt over elk van deze ontwerpen in de plenaire vergadering. Met een meerderheid wordt de begroting goedgekeurd. Op Vlaams niveau gaat het dan om fiscale maatregelen, subsidies, overheidsinvesteringen enzovoort.
De term “programmawet” of “programmawetgeving” in het Vlaams Parlement verwijst meestal naar een programmadecreet dat gekoppeld is aan de Vlaamse begroting. In de Kamer is dit niet anders, maar dan op federaal niveau. Het is een samenvoeg‑wetgeving waarin verschillende begrotings‑ en beleidsmaatregelen in één pakket worden aangenomen.
Vertragen door oppositie
De procedure volgt de standaard wetgevende weg: indiening, commissie‑behandeling, bespreking per artikel en uiteindelijk een stemming in het volledige parlement.
De oppositie kan de stemming vertragen via amendementen of het vragen van advies bij de Raad van State, waardoor de programmawet of ‑decreet soms enkele weken wordt uitgesteld. Zoals op 16 april gebeurde.
Luie politiek
Een programmawet verzamelt meestal verschillende wetswijzigingen die betrekking hebben op besparingen, belastingen, sociale zekerheid, pensioenen en andere maatregelen met budgettaire impact. Het is dus een package deal.
Het is een vorm van luie politiek om een begrotingsakkoord door te drukken. Zo stemmen ze meerderheid tegen minderheid en kan de particratie functioneren. In plaats van per wetswijziging en per beslissing het parlement te laten haar werk doen. Elke “volksvertegenwoordiger” zou bijvoorbeeld over elk item kunnen stemmen in functie van zijn achterban.
In plaats van volksvertegenwoordigers zijn die parlementairen met andere woorden partijsoldaten. De te stemmen programmawet is met andere woorden eigenlijk van een zeer bedenkelijk democratisch gehalte. En je mag al blij zijn als de parlementairen met hun steminstructies van het partijhoofdkwartier in plenaire weten wat ze stemmen.
Meer over de federale regering
