Foto: VRT

Karen Donders en Maarten Boudry. Foto: VRT

Binnenland politiek

OPINIE. Met de ‘Farce van Vlaanderen’ heeft VRT de doos van Pandora opengetrokken

Lode Goukens

Met de schabouwelijke studie door Profacts van de Foto van Vlaanderen heeft de VRT de doos van Pandora geopend. Alles dreigt eruit te ontsnappen, behalve de hoop dat de VRT iets zal leren van deze onwaarschijnlijke miskleun.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Was het arrogantie? Dachten ze ermee weg te komen als zo vaak? Een openbare omroep is wat ze noemen een public service medium (PSM). Een openbare dienst. Die dienen neutraal te zijn en voor iedereen te werken. Dat staat trouwens in de beheersovereenkomst die ze met het Vlaamse Parlement sloten. In ruil voor 300 tot 500 miljoen euro per jaar.

Speler in maatschappelijk debat

De scherpste kritiek op vermeende vooringenomenheid van de VRT komt doorgaans uit drie hoeken: politieke partijen of mandatarissen die de omroep als te links of activistisch zien, mediacommentatoren die de VRT-nieuwsdienst verwijten te dicht bij de macht te staan, en opiniemakers die een gebrek aan echte tegenspraak aanklagen.

Er klinkt ook kritiek dat bepaalde standpunten of contexten te weinig aan bod komen. Zeker bij gevoelige thema’s zoals migratie, de Europese Unie of klimaatverandering.

Dankzij de uitschuiver van de VRT kunnen we nu vaststellen dat de VRT niet het maatschappelijk debat voor iedereen toegankelijk maakt via een nieuwsdienst, maar dat ze deelnemen en zichzelf zien als een belangrijke speler in dat maatschappelijke debat.

Dan gaat het vooral over linkse indoctrinatie. Al decennia ontkent de VRT dat ze bevooroordeeld en subjectief zijn. De huidige directeur Publieke Opdracht, Karen Donders, maakte jarenlang aan de VUB studies in opdracht van de VRT over het vertrouwen van de Vlamingen in de openbare omroep. Ze werd beloond voor die jarenlange slippendragerij met een baantje als directeur. Een politieke benoeming als pion van de politieke partij Vooruit.

Poortwachter

Nu weigert Donders de fouten die gemaakt zijn toe te geven. Daarbij gesteund door horden academici en politici die angst hebben om niet meer in de studio’s van de VRT te mogen passeren. Want de VRT-nieuwsdienst fungeert als poortwachter van media exposure voor politici en professoren. Wie niet aanschuift aan tafel bij Bart Schols of Ter Zake bestaat niet in de publieke opinie. Die is bovendien minder geliefd door zijn bazen. Die bazen zijn de uitgevers van kranten, de decanen, de rectoren… Zelden zullen ze dus kritische geluiden laten horen voor een microfoon of camera van de VRT.

Het verdedigen van de krakkemikkige studie Foto van Vlaanderen is een stuiptrekking. Die studie had nooit mogen gebruikt worden. Ze had misschien zelfs nooit op deze manier gemaakt mogen worden. Het is weggesmeten belastinggeld. Dat niet toevallig naar een bedrijf van een krantengroep gaat. Profacts is immers in 2024 gekocht door de uitgeverij van De Tijd.

Ik zal even citeren uit onderzoek van SMIT aan de VUB (waar Donders jarenlang de plak zwaaide). De “openbare (publieke) omroepen zien zich niet als politieke spelers in de zin van partijpolitieke actoren”, “hun wettelijke opdracht is neutraal informeren, controleren van macht en publieke discussie faciliteren”. Maar in de praktijk treden ze wel politiek relevant op en wordt de VRT vaak het voorwerp van politieke discussie en beïnvloeding.

In het linkse blad Sampol formuleren ze als volgt de redactionele onafhankelijkheid: “regels en beheersovereenkomsten schrijven redactionele autonomie voor zodat omroepen niet rechtstreeks politieke actoren worden”.

Marktonderzoeksbureau Ipsos dat veel peilingen maakt voor media en politieke partijen verwoordde het anders. “Door onderzoekende journalistiek en politieke verslaggeving oefenen omroepen invloed uit op publieke debat en bestuurders” en ze voegen eraan toe: “dat is gewild en bedoeld als democratische controle”.

Zorgvuldige strategie

Wanneer de VRT dus een week lang zo’n studie in al haar media (radio, tv en online) gebruikt om aan agenda setting te doen dan is dat kwalijk. Zeker als blijkt dat de gegevens onbetrouwbaar zijn en de insteek zeer discutabel blijkt. Zaken verzwijgen, zaken anders voorstellen en bewust polariseren rond thema’s zoals transgenders om de Vlamingen af te schilderen als een bende bekrompen idioten is niet de publieke opdracht.

Dat was een plan. Een strategie. Daar was over nagedacht, zorgvuldig een planning gemaakt en op geen enkele manier valt dit te beschrijven als een ongelukkig misverstand. Campagne voeren voor LGBTQ+ is niet de opdracht van een openbare omroep. Mythische manosferen oplepelen aan de kijkers en luisteraars had een ideologisch doel. Dat is niet de publieke opdracht. Mensen in hun waarde laten is dat wel.

De doos van Pandora is hiermee geopend. De geheimen zijn ontsnapt. Blijkbaar adviseren politiek benoemde creaturen nieuwsdiensten over het verzwijgen van bepaalde informatie. Adviseren ze over de framing. Er wordt dus een framing en een narratief bedacht bij de VRT en de nieuwsredacties volgen die.

Ze zijn zelfs zo arrogant te denken dat ze ermee weg zullen komen en ongenaakbaar zijn. Allemaal met belastinggeld van de Vlaming die ze blijkbaar willen heropvoeden.

De vraag die zich opdringt is: Is de VRT bevorderlijk voor het maatschappelijk debat in Vlaanderen?

De vraag stellen is ze beantwoorden. Neen, de VRT is niet bevorderlijk voor het maatschappelijk debat. Ze polariseren doelbewust en proberen een machtsfactor te zijn in de politiek door de publieke opinie te willen sturen.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Lode Goukens is docent, onderzoeksjournalist en schreef voor verschillende grote Vlaamse en internationale publicaties. Vandaag is hij hoofdredacteur van PAL.be.

Plaats een reactie

Delen