De onafhankelijke journalist Jan Stevens confronteerde minister van Defensie Theo Francken (N-VA) op maandag met enkele ongemakkelijke waarheden over zijn bezoek aan Saudi-Arabië op 21 november. Stevens postte een bericht op X waarin hij een kanttekening maakt bij ‘de grootste delegatie ooit’ van de Belgische defensie-industrie. “Ze gaan er wapens slijten aan Mohammed Bin Salman (MBS), kroonprins en brein achter de gruwelijke moord op journalist Jamal Khashoggi.”
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Deze reactie kwam om het bericht van Francken na het pre-event. “Straffe cijfers voor onze handelsmissie naar Saoedi-Arabië.” De Belgische ondernemer laat zich niet afschrikken, dat blijkt uit de inschrijvingen. En vanuit de defensie-industrie gaat de lijn verder steil omhoog: we vertrekken met de grootste delegatie ooit”, stelt Stevens in zijn bericht.
Handelsreis
Francken reist samen de Flanders Investement and Trade (FIT) en de Waalse dienst voor export AWEX. Het eerste pre-event met Francken als spreker vond plaats bij Belgian Security & Defence Industry (BSDI). BSDI is een groep leden van Agoria. Daar legden de bedrijven eerste contacten met potentiële klanten in Saudi-Arabië “zodat we ter plaatse meteen kunnen doorstoten” aldus Francken.
Stevens postte al enkele berichten over deze handelsmissie van Francken. Daarbij gaf hij wat achtergrond. “Op 27 februari 2024 liet MBS Abdullah al-Shamri executeren, een voormalig diplomaat en politiek analist. Al-Shamri’s misdaad: kritisch praten met buitenlandse journalisten over het Saudische regime.”
Ter herinnering: Sterke man Mohammed Bin Salman (MBS) is naast kroonprins vooral de feitelijke leider van de oliestaat. Bin Salman is sinds 2017 de kroonprins van Saoedi-Arabië en fungeert als de feitelijke heerser van het koninkrijk. Hij combineert deze titel sinds september 2022 met het premierschap, waarmee hij ook formeel het hoofd van de regering is geworden.
MBS voerde sociale versoepelingen door zoals het opheffen van het rijverbod voor vrouwen in 2018. Hij lanceerde megaprojecten zoals de futuristische stad NEOM.
Autoritair leider
In de internationale pers is hij vooral bekend als autoriteir leider. De belangrijkste misdaad waarvan hij beschuldigd wordt is de moord op journalist Jamal Khashoggi in 2018. Westerse inlichtingendiensten achten MBS verantwoordelijk.
Jamal Khashoggi was een Saudische journalist en columnist voor The Washington Post, die kritisch stond tegenover het beleid van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Op 2 oktober 2018 ging hij het Saudische consulaat in Istanbul binnen om documenten voor zijn huwelijk op te halen. Hij kwam niet meer naar buiten.
Volgens internationale onderzoeken werd Khashoggi in het consulaat vermoord door een Saudisch team. Zijn lichaam werd vermoedelijk in stukken gehakt en is vervolgens verdwenen.
De Saudische autoriteiten ontkenden aanvankelijk dat Khashoggi in het consulaat was omgekomen. Later erkenden zij dat hij daar was gedood, maar stelden ze dat het om een ongeautoriseerde operatie of een uit de hand gelopen confrontatie ging.
De VN-rapporteur voor buitengerechtelijke executies, Agnès Callamard, concludeerde in 2019 dat er geloofwaardig bewijs was voor een vooraf geplande moord. Een moord uitgevoerd door functionarissen van de Saudische staat.
Een gedeclassificeerd Amerikaans inlichtingenrapport van februari 2021 ging verder. De Amerikaanse inlichtingendiensten beoordeelden met “high confidence” dat kroonprins Mohammed bin Salman een operatie had goedgekeurd om Khashoggi gevangen te nemen of te doden.
Uit geen kritiek op het regime, of anders…
Dit is geen alleenstaand feit. Op 14 juni 2025 liet MBS blogger en journalist Turki bin Abdulaziz al-Jasser executeren. Al-Jassers misdaad: het plaatsen van berichten op X over vrouwenrechten en over de wijdverspreide corruptie in het Huis van Saud.
In 2025 werden in Saudi-Arabië meer dan 300 doodvonnissen voltrokken. De Belgische diplomatie is principieel tegen de doodstraf, in alle omstandigheden, en streeft naar de wereldwijde afschaffing ervan. Het Belgische standpunt betekent niet dat België automatisch alle diplomatieke of economische betrekkingen verbreekt met landen die executies uitvoeren.
Er bestaat trouwens geen algemeen Belgisch wapenembargo tegen regimes die de doodstraf uitvoeren. Wapenexport naar zulke landen is dus niet per definitie verboden, maar wordt wel getoetst aan strenge mensenrechtencriteria. De export kan worden geweigerd wanneer er een concreet risico op misbruik bestaat. De uitvoer van wapens en militair materieel vereist een vergunning. Voor Belgische bedrijven is dat in hoofdzaak een bevoegdheid van de gewesten. Voor het Belgische leger en de federale politie is de federale overheid bevoegd.
In principe moet een vergunning worden geweigerd wanneer er een duidelijk risico bestaat dat de militaire technologie of uitrusting wordt gebruikt om binnenlandse repressie te plegen of daaraan bij te dragen. De EU-regels vermelden daarbij onder meer foltering, wrede of onmenselijke behandeling, willekeurige detentie, gedwongen verdwijningen en buitengerechtelijke executies.
Het Europees Parlement heeft in het verleden meermaals opgeroepen tot een EU-wapenembargo tegen Saudi-Arabië. Onder meer wegens de oorlog in Jemen en na de moord op journalist Jamal Khashoggi. Dat waren politieke resoluties en oproepen aan de lidstaten. Principes die niet overgenomen werden door de Europese Raad (de regeringsleiders van de lidstaten). Er kwam dus nooit een algemeen EU-embargo.
Kan er iemand aan herr Theo F., en de Arizona organization, uitleggen waarvoor de Mensenrechten staan?