De Brusselse Regering kondigt een versterkt veiligheids- en preventiebeleid aan. Nultolerantie moet hand in hand gaan met preventie, een gewestelijke drugscommissaris moet de strijd coördineren, 10 miljoen euro extra gaat naar de beveiliging van grote stations en de fusie van zes politiezones moet de slagkracht verhogen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het klinkt daadkrachtig, maar achter de beloftes schuilt een versnipperd bevoegdheidslandschap, een justitie die kraakt in haar voegen, een exploderend drugsprobleem en een groeiend gevoel van straffeloosheid.
Politiezone Brussel-West
Op het terrein boekt de politie wel degelijk resultaten. In de politiezone Brussel-West werd in drie jaar tijd tien keer meer cocaïne en vijftien keer meer xtc-pillen in beslag genomen. Maar dat succes is relatief. Het aantal drugsdossiers verdubbelde in vijf jaar en Brussel telde vorig jaar 101 schietpartijen, met acht doden en 43 gewonden. De drugsmarkt is in enkele jaren exponentieel gegroeid.
Het programma ‘Dealen met coke’ toont hoe politiepatrouilles systematisch de controle verliezen over drugshandel en -gebruik in de Brusselse straten. In sommige wijken wordt op quasi elke straathoek gedeald. Agenten getuigen dat bij bijna elke controle drugs worden aangetroffen en dat dezelfde dealers telkens opnieuw opduiken.
Openlijk gebruik
Rond het Noordstation roken verslaafden openlijk crack. Ze worden vriendelijk verzocht zich discreter te gedragen, waarna de patrouille verdergaat en het volgende crackpijpje wordt aangestoken. Agenten geven toe dat hun optreden vaak neerkomt op het beheersen van de situatie, eerder dan op repressie of preventie.
Intussen circuleren ook geneesmiddelen op de illegale markt. Het kalmeringsmiddel Lyrica wordt doorverkocht nadat het via medische voorschriften werd verkregen en door het OCMW werd terugbetaald. Van falend beleid gesproken.
Zachte aanpak, harde realiteit
De Brusselse politiezones experimenteren met een zachtere aanpak via de LISA-antenne, waar politie, preventiediensten en lokale partners samenwerken in de wijk. Er is meer blauw op straat, maar met nadruk op preventie. Dealers worden aangesproken en verslaafden krijgen begeleiding in plaats van boetes. Overvolle gevangenissen en opvangplaatsen beperken de repressieve opties. De politie krijgt bovendien de opdracht om niet openlijk repressief op te treden tegen drugsgebruik en te werken aan het herstel van zelfbeeld en waardigheid bij gebruikers.
Volgens nationaal drugscommissaris Ine Van Wymersch kan alleen een warme samenleving een duurzaam antwoord bieden op georganiseerde drugscriminaliteit. Strategie of capitulatie? Drugs is werkelijk op alle hoeken van de straat aan te schaffen. Het aantal verslaafden neemt toe. Verschillende agenten getuigen dat ze de situatie niet langer onder controle hebben en worden nog amper ernstig genomen. Opvallend is de scène in ‘Dealen met coke’ waarin een verslaafde vrouw in het bijzijn van een politiepatrouille informeert waar haar dealer zich bevindt.
Druggebruik bij de politie
Een ervaren dealer bevestigt anoniem dat drugsgebruik genormaliseerd is. Bestellingen verlopen via Snapchat en algoritmes brengen gebruikers en dealers moeiteloos samen. Hij vertelt dat hij ooit cocaïne moest leveren aan cipiers die hem tijdens zijn detentie bewaakten. Hoe geloofwaardig is het systeem dan nog?
Recent werd een inspecteur van politiezone Brussel-West in het hoofdcommissariaat van Molenbeek betrapt op cocaïnegebruik tijdens de diensturen. Eerder werden twee agenten veroordeeld nadat ze cocaïne hadden gebruikt vóór controles op drugsgebruik in het verkeer. Dat betekent niet dat het politieapparaat door drugs is aangetast, maar de geloofwaardigheid staat wel op het spel.
Professionalisme versus versnippering
De zachte aanpak van de politie staat in schril contrast met het uitgekiende businessmodel van de drugswereld. Netwerken opereren flexibel en niet-hiërarchisch, met brokers die groepen verbinden. Winsten zijn enorm en worden witgewassen via ondergronds bankieren en infiltratie in legale sectoren zoals transport en horeca. Risicobeperking en flexibiliteit vormen de kern.
Criminoloog Jelle Janssens (UGent) fileert het idee van een Brusselse drugscommissaris: “Een extra structuur dreigt de fragmentatie te vergroten, terwijl de drugsmarkt internationaal is en er al een nationale commissaris bestaat.” Hij pleit ervoor bestaande structuren beter uit te rusten.
Geen slaagkracht
Daarnaast is er ‘safe.brussels’ dat het preventie- en veiligheidsbeleid coördineert met tientallen actoren. Efficiëntie en slagkracht blijven zoek. Negentien burgemeesters hanteren elk hun eigen prioriteiten. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de minister-president, maar ook die dreigt te verdrinken in de institutionele versnippering.
Brussel kampt bovendien met een justitie die onvoldoende middelen en expertise heeft om drugsbendes aan te pakken. Overvolle gevangenissen en systeeminertie voeden het gevoel van straffeloosheid. Tegelijk vormen tienduizenden mensen zonder papieren en een leger aan jonge drugscriminelen een kwetsbare en makkelijk rekruteerbare groep voor de georganiseerde drugshandel.
De drugswereld wordt professioneler, efficiënter en agressiever. De overheid reageert met plannen, structuren en goede intenties. Maar zolang versnippering, straffeloosheid en structurele zwakte blijven bestaan, dreigt Brussel verder af te glijden naar het statuut van narcostad.
