De Metropolitan Police is van plan om live gezichtsherkenning in te zetten tijdens de Unite the Kingdom-demonstratie in het centrum van Londen op 16 mei 2026. Volgens de berichten zal dit de eerste keer zijn dat deze technologie wordt gebruikt bij een politie-inzet tijdens een protest in Londen. De camera’s zullen naar verwachting in de deelgemeente Camden worden ingezet.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De camera’s worden gericht op personen die ervan worden verdacht een risico voor de openbare veiligheid te vormen in verband met het evenement. Welke criteria gelden, werd niet meegedeeld.
Risico’s gezichtsherkenning
Gezichtsherkenning door de politie brengt zowel veiligheidswinsten als zware risico’s voor privacy, discriminatie en rechtsstatelijkheid met zich mee.
Volgens Amnesty International gebruikt de Britse politie al gezichtsherkenning en werd die inzet recent verder uitgebreid. De nationale uitbreiding door de Britse regering werd in 2025 en 2026 aangekondigd. De Labour-regering wil de inzet van gezichtsherkenning landelijk uitbreiden. Tientallen politiekorpsen worden uitgerust met LFR‑busjes. LFR staat voor live facial recognition of directe gezichtsherkenning.
De Britse critici stellen dat er nog steeds te weinig duidelijke, proportionele en transparante wettelijke waarborgen zijn om de massale verwerking van biometrische gegevens te legitimeren.
(Lees verder onder de video)
Verschillende leveranciers en technieken
Niettemi zijn via het BlueLight Commercial‑framework “Live Facial Recognition Framework” drie leveranciers geselecteerd voor het leveren van gezichtsherkenning‑software aan politie‑en publieke‑sectororganisaties. De drie zijn Bedroq, Digital Barriers Services en NEC Software Solutions. Die laatste is in het verleden ook in België ingezet.
De meest performante zou het Japanse NEC NeoFace Watch zijn. Dat is geheel anders dan het eveneens bekende Amerikaanse Briefcam. Het belangrijkste verschil zit in de focus. BriefCam is een video content analytics (VCA) platform dat alles in de video doorzoekbaar maakt (mensen, voertuigen, gedrag, attributen…), terwijl NEC NeoFace Watch vooral gespecialiseerd is in gezichtsherkenning op hoog niveau.
Niet ingezet bij pro-Palestijnse betoging
Het is dus geen science fiction, maar wetenschappelijk valt er één en ander op af te dingen. De invoering heeft dan ook geleid tot kritiek. De belangrijkste kritiek gaat over de keuze van het inzetten. De zogenaamde ‘tweeledige aanpak van de politie’. Die is opnieuw zeer actueel omdat dezelfde gezichtsherkenningsmethode niet wordt toegepast bij de nabijgelegen pro-Palestijnse demonstratie, die gelijktijdig met de Unite the Kingdom-mars doorgaat.
De protesteerders van de Unite the Kingdom verwijten de Britse politie al jaren om met twee maten en gewichten te werken als het om misdaad gaat. De islamitische grooming gangs liet men ongemoeid uit angst voor het verwijt van racisme of islamofobie, terwijl gewone Britten de cel in moesten voor berichten op sociale media.
Mislukt experiment in België
Zoals gezegd zijn de gebruikte software en hardware in België gekend. Tijdens Belgische testen liep het daar behoorlijk fout mee. De experimenten door de federale politie op Zaventem leverden vooral fouten op. Ironisch genoeg vooral bij herkenning van huidskleur, bril en haar. Het Controleorgaan voor Politiegegevens (COC) zette die testen dan ook stop.
Een ander probleem in België was het ontbreken van een voldoende wettelijke basis. In België is het gebruik van gezichtsherkenning in de openbare ruimte zonder duidelijke, specifieke rechtsgrondslag problematisch. Het COC gaf reeds aan dat testen moesten stoppen omdat die wettelijke basis ontbrak.
In de hele Europese Unie is er bovendien een Europese AI‑verordening die automatische gezichtsherkenning in de openbare ruimte verbiedt. Met de toelating aan lidstaten om (beperkte) uitzonderingen voor politie in te voeren.
Kritiek vanuit verschillende hoeken
De kritiek op gezichtsherkenning komt vooral van burgerrechtenorganisaties.
In het geval van de Britse LFR is een punt van kritiek dat die alleen bij de Tommy Robinson-rally wordt ingezet en niet bij de gelijktijdige pro-Palestina-demonstratie (Nakba Day). De bekende Britse politicus Nigel Farage noemde dit “disgraceful two-tier justice”. Twee maten en twee gewichten.
Een ander argument tegen is dat het een chilling effect zou hebben. Een afkoelend effect dat burgers weerhoudt om hun burgerrechten uit te oefenen uit angst voor de gevolgen. De digital rights-groep Big Brother Watch stelde dat LFR een afschrikkend effect heeft op freedom of assembly and expression zoals ze gekend zijn in de artikels 10 en 11 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM).
Een ander kritiekpunt is technisch. Het gaat dan om de zogenaamde algoritmische bias of vooroordeel vanuit de software-algoritmes. Het systeem is bekend om onjuiste matches op te leveren bij zwarte mannen, vrouwen en jongeren. Een onafhankelijke beoordelaar noemde het: “only useful if users accept racial and gender biases”. Dus enkel nuttig als je de racistische vooroordelen van computermodellen op basis van misdaadstatistieken erbij neemt.
Massasurveillance
De belangrijkste zorg is die van massasurveillance. De zogenaamde “stop and search on steroids”. De identiteitscontroles door de politie. Waar sowieso altijd kritiek is dat die etnisch zouden profileren.
Maar al die argumenten vallen in het niets bij de hoge foutenmarge. De Metropolitan Police (het beroemde Scotland Yard van vroeger) had bij Notting Hill Carnival een ‘misidentification rate’ of miskleunratio van 98%. Professor William Webster, de Surveillance Camera Commissioner, waarschuwde: “They will make mistakes”. Ze gaan fouten maken.
Dat is geen nieuws, want er was al een zeer gemediatiseerde rechtszaak tegen de Met. Ene Shaun Thompson werd slachtoffer van een valse match. Thompson en Big Brother Watch voeren een proces in het High Court wegens schending van de privacy en de vrijheid van vergadering en vrije meningsuiting.
De Met beweert ondertussen dat hun LFR “intelligence-led” is. Dus voor inlichtingen en gebaseerd op bestaande inlichtingen in politiedatabanken. Bovendien verklaarden ze dat LFR alleen in Camden wordt ingezet en niet op de route van de betoging. Ze beweren tevens dat alle niet-matches binnen seconden zullen worden verwijderd.
Ze doen het desondanks toch omwille van de stijgende ‘hate crime’ of haatmisdrijven, terroristische incidenten en een bedreiging van openbare orde.
En het beste is voor het laatste. Wat gaat het kosten? De operationele kosten bedragen ongeveer 4,5 miljoen Britse pond met 4.000 politieagenten voor een zaterdag gezichtsherkenning.
