De Italiaanse overheid treedt hard op tegen de ngo Sea-Watch, die onder het mom van reddingsacties illegale migranten naar Europa brengt. Tegen de kapitein van het schip Sea-Watch 5 loopt een onderzoek wegens “medeplichtigheid aan illegale binnenkomst”.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Keer op keer brengt de ngo Sea-Watch illegale migranten naar Europa. Het schip Sea-Watch 5 ligt in de haven van Brindisi aangemeerd. Volgens de Duitse ngo zijn daarbij documenten en uitrusting in beslag genomen. Bovendien is de kapitein van het schip voor zaterdag opgeroepen voor verhoor. Tegen de kapitein is dan ook een strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Concreet beschuldigen de Italiaanse autoriteiten de kapitein van “medeplichtigheid aan illegale binnenkomst”.
De Sea-Watch 5 was vrijdag met 166 migranten aan boord aangekomen in de Zuid-Italiaanse stad Brindisi. Onder de geredde migranten bevinden zich 138 mannen, 25 onbegeleide minderjarigen en slechts drie vrouwen.
Sea-Watch beweerde dat schepen van de Libische kustwacht hun schip hadden beschoten. Daarom waren ze zogezegd naar Italië gevlucht.
Sea-Watch ligt al jaren overhoop met de Italiaanse autoriteiten. Het schip de Sea-Watch 5 werd eind maart voor 20 dagen in de haven vastgehouden.
Pr-campagne om zoekmachines op Internet te manipuleren
De vluchtelingen-ngo’s lanceerden meteen een pr-campagne. Wie googelt of ChatGPT of andere chatbots vragen stelt krijgt vervolgens bijna uitsluitend de versie van de ngo’s te lezen. De Italiaanse justitie kan dit niet wegens de discretieplicht en daar maken de ngo’s handig gebruik van. Dus is enkel één kant van het verhaal massaal te volgen. De aanklacht tegen Sea-Watch 5 in Italië is volgens Sea-Watch en SOS Humanity “hulp bij en aanzetten tot illegale immigratie”.
Het schip de Sea‑Watch 5 droeg eerder de namen Bravo Topaz, Roxanne 42 en Ocean Don. Het is sinds 2022 eigendom van de “reddingsorganisatie” Sea‑Watch e.V.. Sea-Watch betaalde voor de Sea-Watch 5 in 2022 4,5 miljoen euro. Geld afkomstig uit vooral Duitsland. Zoals 200.000 euro van United4Rescue, een initiatief van de Protestantse Kerk in Duitsland (EKD), om de aankoop te financieren. De Duitse federale regering steunde in recente jaren verschillende civiele reddings‑NGO’s in de Middellandse Zee met een totaal van ongeveer 2 miljoen euro per jaar. Waaronder operationele partners van Sea-Watch als Sea‑Eye en SOS‑Humanity. Die een deel doorgaven om het schip te kopen. Dat noemde de Duitse regering Seenotrettung. Sinds eind 2025 is deze budgetregeling stopgezet.
Volgens de eigen website haalt Sea‑Watch de meeste middelen uit publieke donaties, crowdfunding‑acties en kleine projectsteun van particuliere stichtingen en andere NGO‑netwerken. Gesubsidieerde ngo’s met andere woorden. Want SOS Humanity noemt steden als München, Oldenburg, Angermünde en Braunschweig als donateurs. Seebrücke Oldenburg en Seebrücke Uckermark zijn twee voorbeelden van stedelijke steunacties. De stad Konstanz zegt zelf dat de stad jaarlijks 10.000 euro geeft aan Sea-Eye voor de ondersteuning van het reddingsschip.
Na het wegvallen van de Duitse regeringssteun is alle hoop gevestigd op het voorgestelde EU-programma Mare Solidale. De Europese Unie zou 240 miljoen per jaar gaan uitdelen voor zeereddingen. Dit is een beleidsidee uitgedacht door de ngo’s, maar ze krijgen minder steun dan verwacht in Brussel.
Hoogst politieke dossiers
De Italiaanse regering voerde de druk immers op om dergelijke plannen niet uit te voeren. De Sea‑Watch‑dossiers zijn in Italië hoogst politiek geworden. Dat komt door Carola Rackete en het schip de Sea-Watch 3. Die fungeren als symbool van de verdeeldheid over migratiebeleid. De Italiaanse rechters hebben de hardere maatregelen van de executieve macht formeel teruggefloten of als onevenredig aangemerkt.
De havenautoriteiten hadden de Italiaanse de Sea-Watch 3 expliciet een vaarverbod gegeven. Na de aankomst in Lampedusa ging het – als inbreuk op dit verbod – aan de ketting.
De voormalige kapitein Carola Rackete is een Duitse ecologiste en activiste geboren op 8 mei 1988 in Hambühren, Nedersaksen. Ze was een fanatiek activiste van bijvoorbeeld Extinction Rebellion. In juni 2024 werd Rackete als onafhankelijke kandidaat van de Duitse Die Linke verkozen in het Europees Parlement. Bij de communisten met andere woorden. In juli 2025 trad ze echter terug uit het Europees Parlement, met het argument dat de partij zich had vernieuwd en dat zij haar mandaat liever “collectief” wilde vormgeven. De hele verkiezing bleek een politieke zet om politiek onschendbaar te worden.
De Italiaanse openbare aanklager in Sicilië stelde Rackete in 2019 immers in staat van beschuldiging en opende een strafprocedure tegen haar voor:
- weerstand tegen een oorlogsschip/veiligheidsdienst,
- schending van een vaartverbod,
- “mensenhandel” en “smokkelen”
Lawfare om migratiewetgeving te veranderen
De zaak ging via hogere instanties naar de Corte di Cassazione (hoogste strafrechtelijke hof). In januari 2020 bevestigde deze dat Rackete niet strafrechtelijk aansprakelijk was voor het aanmeren in Lampedusa en voor het schrammen van een Guardia di Finanza‑vaartuig.
De juridische strijd rond Sea‑Watch is vooral een strijd tussen drie elementen:
- een strikt Italiaans immigratie‑ en havengedrag,
- douane‑ en administratieve inbeslagname van een schip,
- strafrechtelijke aanpak van een kapitein die in de praktijk destijds toch werd vrijgesproken of waarvan de charges werden geseponeerd.
Bevriende ngo’s voeren alom campagne. De ngo European Center for Constitutional and Human Righst (ECCHR) beschreef het als volgt: “In juni 2019 bracht Carola Rackete, kapitein van Sea‑Watch 3, 42 migranten die twee weken eerder uit Libië waren gered naar Lampedusa, nadat ze een “no‑port”‑beleid en blokkade van de Italiaanse overheid probeerde te doorbreken”.
Ngo positioneert zich als slachtoffer dat de conflicten opzoekt
Op de website van Sea-Watch staat te lezen dat Sea‑Watch 5 en de kapitein opnieuw slachtoffer zijn van een strafrechtelijk onderzoek. Zogezegd door bestaande “Italiaanse migranten‑ en repressiewetgeving”. “Na een reddingsoperatie op 11 mei 2026 in internationale wateren, waarbij 90 mensen werden gered, is de Sea‑Watch 5 naar Italië gevaren”. Het schip heeft recentelijk in Brindisi aangelegd met 166 “geredden” aan boord.
Volgens de Italiaanse justitie gaat het om “steun en ontwikkeling van illegale immigratie”. En dus volgt een verdere juridische escalatie net als bij eerdere detenties van schepen van Sea-Watch. In maart 2026 had Italië de Sea‑Watch 5 al langer vastgehouden (20 dagen detentie) en een boete van 10.000 euro opgelegd, omdat de kapitein had geweigerd naar Marina di Carrara te varen. In plaats van in Toscane meerden ze aan in Trapani (Sicilië).
Dit zijn provocaties van Sea-Watch en hun zogenaamde “Justice Fleet” om de grondwettelijke discussie over de zogenaamde “Piantedosi‑decreten” (die civiele reddingsacties beperken) te beïnvloeden.
De clash tussen nationaal en internationaal recht
De juridische perikelen rond Sea‑Watch in Italië draaien vooral om botsende rechtsgebieden. Het Italiaanse immigratie‑ en havengedrag versus het internationaal zeerecht en het EU‑recht op menselijke en maritieme verplichtingen.
De ngo’s rekenen op de processen. Het strafrechtelijk proces tegen Rackete liep langdurig door, maar in 2023 werd Rackete uiteindelijk vrijgesproken: de rechter concludeerde dat zij had gehandeld in overeenstemming met haar plicht als kapitein en met het internationaal zeerecht. Daarbij compleet voorbijgaand aan de strikte regels om kapitein (gezagvoerder) op een koopvaardijschip te zijn. Een erkende maritieme opleiding is verplicht voor beroepsmatig zeeschipvaart. Sea-Watch 5 is een commercieel type zeeschip in de zin dat het oorspronkelijk een offshore supply vessel was, dus een werkvaartuig.
Dat neemt niet weg dat juristen en mensenrechtenorganisaties erop wijzen dat het Italiaanse “closed ports”-beleid en de dreiging van hoge boetes (o.a. tot 1 miljoen euro) en inbeslagname van ngo‑schepen, in de praktijk in botsing komen met de maritieme plicht om schipbreukelingen op te pikken en zo snel mogelijk in een veilige haven te laten uitstappen. Dat is de framing. In praktijk communiceren de ngo-schepen via Sea-Eye met de mensensmokkelaars en pikken ze gewoon de illegalen op om ze in de Europese Unie af te zetten.
