De Foto van Vlaanderen bevatte wél gegevens over herkomst en geloof (Shutterstock)

De Foto van Vlaanderen bevatte wél gegevens over herkomst en geloof (Shutterstock)

Cultuuroorlog

Foto van Vlaanderen bevatte wel degelijk gedetailleerde gegevens, maar ze werden bewust verzwegen

Lode Goukens

Uit de vrijgave van de datasets van de studie de Foto van Vlaanderen die de VRT door Profacts liet maken, bleek dat er wel degelijk gedetailleerde gegevens inzitten over herkomst en geloof. Opvallend is ook dat het kleine aantal Turken en Marokkanen dat gecommuniceerd werd en waardoor de representativiteit niet deugde, evenmin blijkt te kloppen.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Blijkbaar gaf de VRT de data sets liever niet vrij. Behalve aan zorgvuldig geselecteerde onderzoekers. Dit was in tegenspraak met hun eerdere berichtgeving. Boudry zijn verdienste is dat hij aan het licht bracht dat de VRT informatie achterhoudt en niet-transparant is. Dat vergrootte de argwaan alleen maar.

LEES. De deontologische adviesraad van de VRT-redactie keurde berichtgeving over Foto van Vlaanderen goed

Studiedienst distantieert zich van nieuwsdienst

Tijdens de briefing in de VRT-gebouwen over de data sets viel het op dat de VRT-studiedienst dit organiseerde en zich opvallend distantieerde van de redacties van de VRT. In de namiddag kwamen academici en critici in de VRT-gebouwen luisteren. Dit zou respectvol en constructief zijn verlopen.

Statistici kunnen met de dataset aan de slag op zoek naar interessante en significante verbanden. Het eerste wat opviel is dat in de dataset al regionale categorieën gemaakt werden zoals ‘Noord-Afrika en Midden-Oosten’ en ‘Oost-Europa’.

Waarom de VRT dan communiceerde dat het slechts ging om 16 Marokkaanse en 5 Turkse respondenten is problematisch. Toeval bestaat niet. Toch niet in zo’n gevoelige materie. Waarom verzweeg men dat het om 43 gecodeerde personen ging in plaats van 21? De vraag waarom iemand iets niet doet, is vaak interessanter dan de vraag waarom ie wel iets doet. Zeker bij de VRT.

Eindelijk publiek

Dat ging natuurlijk al spoedig rond op sociale media. Die situatie werd onhoudbaar en dinsdag om 18 u zette de VRT de datasets publiek.

Ondertussen waren diverse opiniemakers al met de data aan de slag. En ze waren niet mals. Maarten Boudry heeft besloten dat de bevooroordeling en desinformatie van de VRT de heuvel is waarop hij wil sneuvelen. De ‘hill to die on’, zoals ze in het Engels zeggen. Het heeft iets van Don Quichote, want de VRT beweegt niet. Ze houden halsstarrig vast aan hun versie van de feiten.

“Eén ding staat nu al vast: iedereen die stellig beweerde dat er ‘maar 21 moslims’ meededen, en dat je daarom onmogelijk conclusies kan trekken over de islam, zit er nu al naast, op basis van deze dataset. De VRT heeft ons hier duidelijk misleid: er blijken maar liefst 51 deelnemers met een origine uit islamitische landen in de dataset te zitten — dus meer dan dubbel zoveel (als ik goed tel).”

En Boudry serveert zijn gram verder: “Sterker nog: de VRT heeft zélf een regionale onderverdeling gemaakt in de data, met de handige categorie ‘Noord-Afrika en Midden-Oosten’! Alleen al daarin zitten 43 mensen. Die regio is voor ~95 procent islamitisch. Waarom heeft de VRT dié data niet gedeeld toen er ophef ontstond, in plaats van enkel in te zoomen op Turken en Marokkanen, waar niemand — zeker ik niet — over begonnen was? Kan het zijn dat ze haar eigen data wilde minimaliseren, om niet te zeggen wegmoffelen?” De conclusie is: “Nu blijkt dat VRT niet eerlijk is geweest met de data”.

Personen van buitenlandse herkomst

Wat blijkt is dat personen van buitenlandse herkomst (PBH) een belangrijke doelgroep was van de studie. Dat op 7 mei de VRT-studiedienst vroeg om niet te publiceren over PBH. Dat de nieuwsredacties van de VRT op 19 mei PBH braafjes weglieten. Indien buitenlanders of mensen van buitenlandse origine niet representatief waren, waarom zijn ze dan in het onderzoek gebleven?

Het is duidelijk dat de VRT-studiedienst de fout steekt op de nieuwsdienst. Het zijn de VRT-redacties die begonnen over manosfeer terwijl dat nergens aanwezig was in de studie. Die mythische manosfeer werd uit de duim gezogen en bovendien goedgekeurd door de deontologische adviesraad van de redactie.

Docenten journalistiek zullen deze case in de toekomst gebruiken als voorbeeld van slechte, onethische journalistiek. Als schoolvoorbeeld van het gebruik van data over iets geheel anders om er de manosfeer bij de fabuleren.

Als de VRT echt een einde wil maken aan de schandaalsfeer rond ‘de Foto van Vlaanderen’ dan zal er meer nodig zijn dan mondjesmaat kleine toegevingen doen die telkens nog meer vragen en klachten opleveren.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Lode Goukens is docent, onderzoeksjournalist en schreef voor verschillende grote Vlaamse en internationale publicaties. Vandaag is hij hoofdredacteur van PAL.be.

Plaats een reactie

Delen