De wereldwijde olievoorraden slinken in recordtempo als gevolg van de blokkade van de Straat van Hormuz. Olie geraakt die belangrijke zeestraat niet meer door, die overigens verantwoordelijk is voor het vervoer van zo’n 20 procent van de wereldwijde olietoevoer. Maar waarom is dat zo’n groot probleem? Waarom pompen landen zoals de VS, Noorwegen en anderen niet gewoon wat meer olie op om dat tekort op te vangen? Een analyse.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het korte antwoord: ze proberen dat al. Maar het gat dat de blokkade van de Straat van Hormuz slaat, is te groot om snel te vullen. Volgens het Internationaal Energieagentschap passeerde in 2025 gemiddeld bijna 20 miljoen vaten olie en olieproducten per dag door de Straat van Hormuz. Daarmee is het een van de belangrijkste olieknelpunten ter wereld. Alternatieve routes bestaan wel, maar zijn beperkt. Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten kunnen een deel van hun olie via pijpleidingen omleiden, maar volgens het IEA gaat het om hoogstens 3,5 tot 5,5 miljoen vaten per dag beschikbare capaciteit. Dat is bijlange niet genoeg om Hormuz volledig te vervangen.
Productie opvoeren
Het probleem is dat veel van de olievoorraden die de wereld normaal zou kunnen inzetten, zelf in de Golfregio ligt. Als de Straat van Hormuz dicht of zwaar beperkt is, raakt niet alleen bestaande olie moeilijk buiten, maar wordt ook een groot deel van de extra productiecapaciteit onbruikbaar. Het IEA wijst erop dat een langdurige verstoring zelfs het grootste deel van de mondiale vrije productiecapaciteit kan blokkeren.
Andere producenten voeren hun output wel op. De VS, Brazilië, Canada, Kazachstan en Venezuela exporteren meer, en de uitvoer uit het Atlantische bekken is sinds februari met 3,5 miljoen vaten per dag gestegen. Maar ook dat volstaat niet. Het IEA meldt dat de wereldwijde olievoorraden in maart met 129 miljoen vaten daalden en in april nog eens met 117 miljoen vaten. De productie uit getroffen Golfstaten ligt ondertussen 14,4 miljoen vaten per dag onder het niveau van voor de oorlog.
Raffinage
Waarom kan bijvoorbeeld de VS niet sneller opschalen? Olieproductie is geen kraan die je zomaar volledig opendraait. Nieuwe boringen vragen investeringen, personeel, vergunningen, pijpleidingen, raffinagecapaciteit en maanden voorbereiding. Schalieolie kan sneller opgeschaald worden dan klassieke olievelden, maar niet snel genoeg om miljoenen vaten per dag op enkele weken tijd te vervangen.
Daarbovenop komt nog het raffinageprobleem. Niet elke olie is hetzelfde. Raffinaderijen zijn afgestemd op bepaalde soorten ruwe olie. Als Golfolie wegvalt, kan je die niet altijd één op één vervangen door Amerikaanse of Braziliaanse olie zonder aanpassingen in handel, transport en verwerking. Het IEA verwacht dat raffinaderijen in het tweede kwartaal fors minder ruwe olie verwerken door schade, exportbeperkingen en minder beschikbare aanvoer.
Al deze factoren bepalen dan weer de prijs aan de pomp voor de gewone burger. Zelfs al wordt er meer olie opgepompt, dan nog duurt het weken voordat het effect te zien is, al dan niet in het aanbod en de prijs op de markt. Voorlopig blijft het dus volhouden voor al diegenen die regelmatig aan de pomp staan. Recent deden we nog een interview met een energie-expert die de oliemarkt voorspelt. Lees dat hier.
Meer over Energie
