Onderzoekers gingen na of het vergroten van het bewustzijn van individuen over hun eigen vertrouwen hun financiële gedrag kan beïnvloeden. Het antwoord is ja. Onderzoek in de gedragsfinanciën heeft immers steeds meer de rol van psychologische factoren benadrukt bij het vormgeven van financiële besluitvorming en marktparticipatie.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Een van die factoren – vertrouwen in de eigen financiële kennis – is naar voren gekomen als een cruciale bepalende factor voor de vraag of individuen ervoor kiezen om deel te nemen aan financiële markten, financiële informatie te zoeken of hun eigen oordeel te vertrouwen bij het beheren van geld. Vertrouwen is niet alleen een weerspiegeling van kennis, maar ook een gedragsmatige factor op zich. Belangrijk is dat het niveau van vertrouwen systematisch varieert over waarneembare kenmerken en gecorreleerd is met tekortkomingen in financieel gedrag en resultaten.
Geslacht
Geslacht is een bijzonder belangrijke dimensie van variatie. Vrouwen schatten zichzelf vaker financieel minder competent in dan mannen met vergelijkbare objectieve kennis. Dit relatief lagere zelfvertrouwen onder vrouwen hangt samen met een lagere participatie op de aandelenmarkt, een lagere vermogensopbouw en kleinere pensioenfondsen.
Het verstoort ook de manier waarop financiële kennis wordt gemeten. Vrouwen kiezen vaker voor ‘weet niet’ op financiële geletterdheidstests, zelfs op vragen die ze onder enigszins andere omstandigheden correct zouden kunnen beantwoorden. Als gevolg hiervan introduceren vertrouwensverschillen zowel economische inefficiënties in de praktijk als meetfouten in enquêtes.
Filter
Als zelfvertrouwen fungeert als een filter tussen wat individuen weten en hoe ze zich gedragen, dan reikt het economische belang van zelfvertrouwen verder dan genderverschillen. Mensen verzwijgen mogelijk antwoorden die ze weten of vermijden gunstige financiële acties, niet omdat ze geen informatie hebben, maar omdat ze geen zelfvertrouwen hebben in hun financiële vaardigheden.
Deze metacognitieve miscalibratie ondermijnt volgens de onderzoekers de interpretatie van enquêtes over financiële geletterdheid, bemoeilijkt het ontwerpen van op kennis gebaseerde interventies en kan gedragsverschillen in stand houden, zelfs wanneer de kennis constant blijft.
Experiment
In een vooraf geregistreerd online experiment met bijna 3.000 Amerikaanse volwassenen testen de onderzoekers de effecten van een nieuwe metacognitieve interventie. Gepersonaliseerde feedback over impliciet vertrouwen in iemands financiële vaardigheden, zoals gemeten met een op maat gemaakte Implicit Association Test (IAT), in combinatie met een uitleg over het belang van zelfvertrouwen voor financiële vaardigheden.
De deelnemers die de interventie ontvingen, vertoonden een significante afname van “weet niet”-antwoorden op financiële geletterdheidstests en hun prestaties in een investeringstaak met incentives verbeterden significant.
De deelnemers die de interventie ontvingen, maakten minder vaak duidelijk gedomineerde keuzes, kozen vaker voor efficiënte allocaties en kozen portefeuilles dichter bij de efficiënte grens. Deze effecten hielden twee weken later nog steeds aan in een vervolgonderzoek met een verhulde framing.
Heterogeniteitsanalyses tonen sterkere effecten aan voor vrouwen en voor deelnemers die hun zelfvertrouwen onderschatten (van wie het gerapporteerde zelfvertrouwen lager is dan wat hun IAT suggereert).
Meer over Financiën
